بر همگى امير كرد . « 1 »
به نظر مىآيد كه نجاشى به تجهيز كاروان مسلمين اكتفا نكرده ، بلكه در تكريم پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله بيشتر كوشيد . هدايايى براى حضرت فرستاد ، به برادر زادهاش « ذونخترا » يا « ذو مخمرا » گفت تا خدمتگزار پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله باشند . « 2 »
ابو داود از شخصى به نام « ذو مخبر حبشى برادر زادهء نجاشى » « 3 » ياد مىكند كه چه بسا همان ذو مخمرا مذكور در فوق باشد .
شايد بازگشت جعفر و يارانش ، آخرين بقاياى مهاجران به ديار دور دست حبشه باشد ؛ « 4 » زيرا همزمان با هجرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله از مكه به مدينه سىوسه مرد و هشت زن بازگشتند كه بيستوچهار تن از آن مردان ، در جنگ بدر شركت نمودند . « 5 » همچنين در سال پنجم هجرى نيز عدهء قابل توجهى برگشته بودند و آن دو سال پيش از بازگشت جعفر و يارانش بود . « 6 »
كشتىهاى مهاجران در ساحل زولايا « الجار » ، لنگر انداخت سپس با كرايه چهار پا خود را به مدينه رساندند و پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله را در خيبر يافتند . « 7 »
اما به نظر يكى از محققان بعد از بازگشت جعفر و يارانش نيز بيش از بيست مرد در حبشه ماندند . دليلش اين است كه اين عده ، پيش از جنگ طائف كه در سال هشتم
هامش
( 1 ) . بلاذرى : الانساب ، 1 / 299 و 198 .
( 2 ) . ابن كثير : البداية و النهاية ، 2 / 3 ، ص 76 .
( 3 ) . سنن ابى داود ، 1 / 175 .
( 4 ) . ابن حزم : جوامع السيرة ، 173 ، ابن عبد البر : الدرر ، 241 .
( 5 ) . ابن سعد : الطبقات ، 1 / 207 .
( 6 ) . ابن حزم : جوامع السيرة ، 173 ، ابن عبد البر : الدرر ، 241 .
( 7 ) . ابن سعد : الطبقات ، 1 / 207 .