مىكردند . با آنكه نجاشى طعام و لباس « 1 » به ايشان داده ، اما بعيد است كه در مدت طولانى آنها را مهمان كرده باشد . پس مىبايست در آن مدت مهاجران به كسب مشروعى مشغول باشند ، همچون عبد اللّه بن مسعود كه آوردهاند به تجارت مىپرداخت . « 2 » خود جعفر طى دو سه سال اول مهاجرت از سوى پدرش ابو طالب كمك مالى دريافت مىداشت « 3 » ولى ابو طالب در اواخر سال دهم بعثت درگذشت . « 4 »
ما معلومات كافى براى تصوير روشنى از حيات اقتصادى مهاجرين در حبشه نداريم ، اما به ناچار آنان راههاى مختلف كسب معيشت را آزمودهاند كه توانستهاند ، اين مدت طولانى در آنجا بمانند .
اما اينكه چرا اين مدت طولانى در حبشه ماندند ، جوابش آسان و قانع كننده نيست .
زهرى مىگويد : « علت باز نيامدنشان ، دوام حالت جنگ بين مسلمانان با قريش بود . »
« جنگ حايل ميان مهاجران به حبشه و آمدن نزد پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله بود تا آنكه در جنگ خندق حضرت را ملاقات كردند . » « 5 » اما اين تاريخگذارى دقيق نيست ، زيرا بازگشت جعفر آنچنانكه مشهور است در ايام فتح خيبر به سال هفتم بوده است « 6 » حال آنكه جنگ خندق در سال پنجم است . « 7 »
ابن عبد البر نيز « جنگ » را مانع بازگشت مهاجران مىداند . « 8 » اما نمىگويد مرادش
هامش
( 1 ) . ابن كثير : السيرة النبوية ، 2 / 13 .
( 2 ) . البيهقى : دلائل النبوه ، 2 / 298 .
( 3 ) . بلاذرى : الانساب ، 1 / 198 .
( 4 ) . همان ، 1 / 236 .
( 5 ) . زهرى : المغازى النبويه ، 105 .
( 6 ) . واقدى : المغازى ، بيروت ، 1404 ه ق / 1984 م ، ج 2 ، ص 634 .
( 7 ) . همان ، 2 / 440 .
( 8 ) . ابن عبد البر : الدرر ، 135 .