به حبشه ، پناه گرفتن يا محصور شدن پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و خاندانش در شعب [ ابى طالب ] بود . « 1 » طبق روايت ديگر وقتى پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و بنى هاشم وارد شعب [ ابى طالب ] شدند حضرت به اصحاب توصيه فرمود كه به حبشه بروند « 2 » و اين تاريخ برابر است با اول محرم سال هفتم بعثت ، تقريبا برابر 617 ميلادى . « 3 »
پس روايات زمان مهاجرت بين سال پنجم و هفتم بعثت دور مىزند كه حدود پانزده ماه اختلاف دارند ، اما حيرتانگيز اين است كه همين روايات مىگويند پس از آنكه جعفر و يارانش به حبشه مهاجرت كردند و سفيران قريش در برگرداندن يا محكوم كردن آنان نزد نجاشى توفيق نيافتند و نتوانستند مهاجران را برگردانند ، رابطهء بنى هاشم و قريش بريده شد « 4 » و بنى هاشم به شعب [ ابى طالب ] رفتند . با توجه به
هامش
( 1 ) . موسى بن عقبة : المغازى ، ص 66 ؛ ابو الفداء ، السيرة النبوية ، بيروت ، 1402 ه ق ، 1982 م ، ج 2 ، صص 6 - 5 . شعب درهاى منسوب به ابو يوسف ، همان است كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و بنى هاشم - پس از آنكه قريش عليه بنى هاشم پيمان نامه نوشتند - بدانجا پناهنده و در اصل متعلّق به عبد المطلّب بود و اواخر كه چشمانش ضعيف شد آن را ميان فرزندان قسمت نمود و سهم عبد اللّه نيز به پسرش محمد صلّى اللّه عليه و إله رسيد . اين دره به شعب على نيز معروف است ( معجم البلدان ياقوت حموى ، بيروت ، بيتا ، 3 / 347 . )
( 2 ) . ابن عبد البر : فى اختصار المغازى و السير ( بيروت و دمشق ، 1404 ه ق ، ص 39 ) احمد بن الحسين البيهقى : دلائل النبوة ، بيروت : 1985 م ، 1405 ه ق ، ج 2 ، ص 385 ؛ در السيرة النبوية ابن حبان البستى آمده است كه مهاجرت به حبشه بعد از وفات ابو طالب واقع شد ، بيروت ، 1407 ه ق ، ص 72 .
( 3 ) . ابن سعد : الطبقات الكبرى ، 1 / 209 ؛ ابن سيد الناس : عيون الاثر ، 1 - 129 . يعقوبى محصور شدن پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و بنى هاشم در شعب را در سال ششم بعثت مىداند ، تاريخ اليعقوبى ، بيروت ، 1400 ه ق - 1980 م ، ج 2 ، ص 31 .
( 4 ) . عروة بن زبير : مغازى رسول اللّه ، رياض ، 1401 ، 114 ؛ ابن سعد : الطبقات الكبرى ، 1 / 208 ؛ تاريخ الطبرى ، 2 / 335 - 336 ؛ ابن هشام : السيرة النبوية ، 1 / 379 - 376 ؛ ابن اسحاق : السير ، صص 9 - 156 . ابن اسحاق گويد : محاصرهء بنى هاشم و پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله در شعب پيش از بازگشت سفيران قريش از نزد نجاشى رخ داد ، نه اينكه نتيجه عدم توفيق آن سفارش بوده باشد . بلاذرى در تأييد اين مطلب مىگويد كه پس از بازگشت عمرو [ بن عاص ] و عبد اللّه بن ابى ربيعه مخزومى از حبشه و آوردن جواب منفى و تحقق گفتار حضرت ، قريش از فزونى خشم و كينه ، سختگيرى بر محصور شدگان را افزودند و پيمان نامهاى بر ضدّ بنى هاشم خصوصا بنى عبد المطلب نوشتند ( انساب الاشراف ، 1 / 324 ) .