بايد ترتيب ماههاى حلال و حرام در سال ، بسان روزى باشد كه خداوند در آن روز آسمان و زمين و ماه و خورشيد را آفريد . شمارهء ماهها نزد خدا دوازده تا است كه خداوند چهار ماه از آن را حرام قرار داده است . اين چهار ماه عبارتند از : ذى القعده ، ذى الحجّه و محرم كه پشت سر هم قرار دارند و ماه رجب .
هان اى مردم ! زنان شما بر شما حق دارند . شما نيز به گردن آنان حق داريد . حق شما اين است كه بدون رضايت شما ، كسى را به خانه نپذيرند و مرتكب خلافى نشوند . در غير اين صورت ، خدا به شما اذن داده كه بستر آنها را ترك كنيد و آنان را تأديب كنيد و اگر به راه حق بازگشتند ، سايهء لطف و محبت خود را بر بستر آنها بيفكنيد و وسايل زندگى آنها را به طور مرفه فراهم سازيد .
من در اين سرزمين به شما سفارش مىكنم كه به زنان نيكى كنيد ، زيرا آنان امانتهاى الهى در دست شما هستند و با قوانين الهى بر شما حلال شدهاند .
هان اى مردم ! در سخنان من دقت كنيد و بينديشيد . من در ميان شما دو چيز به يادگار مىگذارم كه اگر به آنها چنگ بزنيد گمراه نمىشويد : يكى كتاب خدا و ديگرى سنت و گفتار من است . « 1 »
هان اى مردم ! سخنان مرا بشنويد و دربارهء آنها فكر كنيد . هر مسلمانى با مسلمان ديگر برادر است و همهء مسلمانان جهان با يك ديگر برادرند و چيزى از اموال مسلمانان براى مسلمانى حلال نيست ، مگر اينكه آن را به طيب خاطر به دست آورده باشد . « 2 »
هامش
( 1 ) . پيامبر در اين خطبهء تاريخى ، قرآن و سنت را به مردم توصيه نموده و در خطبهء غدير ، و روزهاى رحلت خود كتاب خدا و عترت خويش را سفارش كرده ، و اين دو حديث از آنجا كه در دو واقعه وارد شدهاند ، با يك ديگر منافاتى ندارند ، زيرا هيچ مانعى ندارد كه پيامبر در يك واقعه ، سنت را معادل قرآن قرار داده و به يادگار بگذارد و در مورد ديگر ، خاندان و جانشينان خود را توصيه نمايد و پيروى از آنان را كه در حقيقت پيروى از خود او و سنت نيز هست ، تأكيد كند . برخى از علماى اهل تسنن مانند شيخ شلتوت ، در تفسير خود تصور كرده كه پيامبر فقط در يك واقعه سخن گفته ؛ و در پاورقى ، لفظ « عترت » را به عنوان نسخه بدل ذكر كرده است . در صورتى كه ما نيازى به چنين تصحيحى نداريم ، زيرا اصولا تعارضى ميان دو نقل نيست تا از اين طريق مطلب را حل كنيم .
( 2 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 605 .