« عرفات » را پيش گرفت و در محلى به نام « نمره » كه خيمهء آن حضرت را در آنجا زده بودند ، فرود آمد . در آن اجتماع با شكوه ، در حالى كه روى شتر قرار گرفته بود ، سخنان تاريخى خود را ايراد فرمود .
سخنان تاريخى پيامبر در حجة الوداع
. . . در آن روز ، سرزمين عرفه شاهد اجتماعى عظيم و با شكوه بود و ملت حجاز تا به آن روز ، چنين اجتماعى را به ياد نداشت . نداى توحيد و شعار يگانهپرستى در آن سرزمين طنينانداز بود . محلى كه تا چندى پيش ، اقامتگاه مشركان و بتپرستان بود ، براى ابد پايگاه رجال توحيد و خداپرستان گرديد . پيامبر ، نماز ظهر و عصر را در سرزمين عرفات با صد هزار تن به جا آورد . سپس خطبهء تاريخى خود را در آن روز ، در حالى كه روى شتر قرار گرفته بود ، ايراد فرمود و يكى از ياران او - كه صداى بلند و رسايى داشت - سخنان او را تكرار كرده و به گوش افراد دور دست مىرسانيد .
او در آن روز سخنان خود را چنين آغاز كرد و گفت :
اى مردم ! سخنان مرا بشنويد ، شايد پس از اين ، شما را در اين نقطه ملاقات نكنم .
اى مردم ! خونها و اموال « 1 » شما بر يك ديگر تا روزى كه خدا را ملاقات كنيد ، مانند امروز و اين ماه ، محترم و هر نوع تجاوز به آنها حرام است .
پيامبر براى اينكه از رسوخ و تأثير پيام خود دربارهء احترام جان و مال مسلمانان مطمئن شود به « ربيعة بن اميه » فرمود :
از آنان چند مطلب زير را بپرس و بگو : اين ماه چه ماهى است ؟ همگى گفتند : ماه حرام است و جنگ و خونريزى در اين ماه ممنوع و قدغن است . پيامبر به ربيعه گفت ، به آنان بگو : خداوند خونها و مالهاى شما را بر يك ديگر تا روزى كه رخت از اين جهان بربنديد ؛ مانند اين ماه ، حرام كرده و محترم شمرده است .
هامش
( 1 ) . و نواميس و اعراض . « ر . ك : صدوق ، الخصال ، ج 2 ، ص 84 » .