اين مراسم شركت كند كه منطقهء حرم خدا و اطراف آن ، از تمام مشركانى كه مقام عبوديت و پرستش را به بتهاى سنگى و چوبى سپرده بودند ، پاك شود و حرم الهى مخصوص خداپرستان و بندگان واقعى وى گردد .
4 . مبارزه پيامبر ارتباطى به « آزادى عقيده » نداشت . عقيده چيزى نيست كه بتوان به زور آن را ايجاد و يا نفى كرد . مركز اعتقاد ، روح و روان انسان است كه نفوذپذير نبوده و قابل تسخير نيست و پيدايش عقيدهها در گرو يك رشته مبادى و مقدمات است كه حصول عقيده را ايجاب مىكند و در صورت فقدان مبادى ، حصول آن محال است .
بنابراين مسأله عقيده زور بردار نيست ، بلكه مبارزهء پيامبر در مبارزه با مظهر اين عقيده كه پرستش بتها بود ، خلاصه مىشد . از اين رو ، بتكدهها را ويران و بتها را شكست و انقلاب در عقيدهها و قلبها را به مرور زمان واگذار نمود كه خواه ناخواه چنين انقلابى را به دنبال داشت . « 1 »
عوامل چهارگانه يادشده ، باعث گرديد كه پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم ، ابو بكر را به حضور خود طلبيد و آياتى چند از آغاز سورهء توبه را به وى تعليم و دستور داد با چهل تن « 2 » از مسلمانان راه مكه را در پيش گيرد و اين آيات را كه متضمن برائت و بيزارى از مشركان است ، در روز عيد قربان تلاوت كند .
ابو بكر به فرمان پيامبر آمادهء مسافرت گرديد و راه مكه را در پيش گرفت . چيزى نگذشت كه پيك وحى نازل گرديد و پيامى از طرف خدا آورد و آن اينكه بايد موضوع بيزارى از مشركان را ، خود او يا كسى كه از او است به مردم ابلاغ كند . « 3 » از اين رو ، پيامبر على عليه السّلام را به حضور خود خواست و جريان را به وى گفت و مركب مخصوص خود را در اختيار وى نهاد و دستور داد كه هرچه زودتر مدينه را ترك گويد ، تا ابو بكر را در
هامش
( 1 ) . براى اطلاع بيشتر ، « ر . ك : منشور جاويد ، ج 3 ، از همين قلم » .
( 2 ) . واقدى ، تعداد آنها را سيصد نفر نقل كرده است . « المغازى ، ج 3 ، ص 1077 » .
( 3 ) . لا يؤدّيها عنك إلّا أنت أو رجل منك ، و در برخى از روايات وارد شده است كه : او رجل من أهل بيتك . « سيرهء ابن هشام ، ج 6 ، ص 545 و بحار الانوار ، ج 21 ، ص 267 » .