ظرف چهار ماه ، تكليف خود را با حكومت اسلامى - كه اساس آن يكتاپرستى است - روشن سازند و اگر در ظرف اين چهار ماه ، شركت و بتپرستى را ترك نگويند ، از آنها سلب مصونيت مىشود .
خاورشناسان ، هرگاه به اين نقطه از فصول تاريخ اسلام مىرسند ، لبهء تيز حملههاى خود را متوجه اسلام كرده و اين برخورد قاطع را مخالف اصل « آزادى عقيده » مىدانند ، ولى اگر آنان ، بدون هرگونه تعصبى تاريخ اسلام را مىخواندند و انگيزهء اين موضوع را كه در خود اين سوره و متون تاريخى وارد شده است ، بررسى مىكردند ، شايد كمتر دچار اشتباه شده و تصديق مىكردند كه اين عمل هرگز با آزادى عقيده - كه مورد احترام عقلاى جهان است - مخالفتى ندارد . انگيزههاى صدور اين قطعنامه عبارت است از :
1 . در دوران جاهليت ، رسم عرب بر اين بود كه زائر خانهء خدا ، با هر لباسى كه خانه را طواف مىكرد ، آن را به فقير مىبخشيد و اگر بيش از يك جامه نداشت ، لباس عاريه كرده و با آن طواف مىنمود ، تا مجبور نشود لباس خود را به فقير بدهد و اگر عاريت هم ممكن نبود ، برهنه طواف مىكرد .
روزى زنى كه از زيبايى بهرهء زيادى داشت ، وارد مسجد شد و چون بيش از يك لباس نداشت ، طبق رسم خرافى آن روز ، ناچار شد با بدن برهنه طواف كند . ناگفته پيداست كه چنين طوافى ، آن هم با بدن برهنه ، در مقدسترين نقطهء جهان ، در ميان جمعيت انبوه ، چه آثار بدى به بار مىآورد .
2 . به هنگام نزول سورهء توبه ، بيش از بيست سال از بعثت پيامبر مىگذشت و در اين مدت ، منطق نيرومند اسلام دربارهء جلوگيرى از بتپرستى ، به گوش مشركان شبه جزيره رسيده بود و اگر تا آن روز گروه ناچيزى بر شرك و بتپرستى خود اصرار مىورزيدند ، علتى جز تعصب و لجاج نداشت . از اين رو ، وقت آن رسيده بود كه پيامبر اسلام از آخرين دارو ، براى اصلاح اجتماع استفاده كند و با توسل به قدرت ، تمام مظاهر بتپرستى را بكوبد و آن را نوعى تجاوز به حريم حقوق الهى و انسانيت
فروغ ابديت تجزيه و تحليل كاملى از زندگى پيامبر اكرم ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 890
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٨٩٠