شنيديد ، حسن ظنّتان دربارهء يكديگر بيشتر شده و بگوييد كه اين دروغى آشكار است ؟
لَوْ لا جاؤُ عَلَيْهِ بِأَرْبَعَةِ شُهَداءَ فَإِذْ لَمْ يَأْتُوا بِالشُّهَداءِ فَأُولئِكَ عِنْدَ اللَّهِ هُمُ الْكاذِبُونَ
؛ چرا منافقان بر ادعاى خود ، چهار شاهد نياوردند ، اكنون كه شاهد نياوردند ، در پيشگاه خدا دروغگويانند .
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِيما أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذابٌ عَظِيمٌ
؛ اگر فضل و رحمت الهى شامل شما در دنيا و آخرت شامل حال مؤمنان نمىبود ، به خاطر اين گناهى كه كردند ، عذاب عظيمى به شما مىرسيد .
إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَ تَقُولُونَ بِأَفْواهِكُمْ ما لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَ تَحْسَبُونَهُ هَيِّناً وَ هُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ
؛ آن زمان كه شايعه منافقان را از زبان يكديگر مىگفتيد و در زبان چيزى را مىگفتيد كه نمىدانستيد و آن را آسان مىپنداشتيد در صورتى كه نزد خدا گناهى بس بزرگ است .
وَ لَوْ لا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ قُلْتُمْ ما يَكُونُ لَنا أَنْ نَتَكَلَّمَ بِهذا سُبْحانَكَ هذا بُهْتانٌ عَظِيمٌ
؛ چرا آنگاه كه آن را شنيديد ، نگفتيد كه بر ما شايسته نيست كه دربارهء آن سخن بگوييم ؟
[ خداوندا ] تو منزهى اين بهتانى بزرگ است .
نكات آيات
از قراين مىتوان به دست آورد كه ريشهء اين تهمت از جانب منافقان بوده است .
1 . مىگويند : مقصود از جملهء « و الّذى تولّى كبره . » آنكه پخش آن را بر عهده داشت ، همان « عبد اللّه ابى » رئيس حزب نفاق است .
2 . در آيهء يازدهم از گروه تهمت زن ، به لفظ « عصبه » تعبير مىآورد . اين لفظ درباره گروه متحد و همكار و همفكر به كار مىرود و مىرساند كه توطئهگران ارتباط نزديك و محكمى با هم داشتهاند و چنين گروهى در ميان مسلمانان ، جز منافقان دستهء ديگرى نبود .
3 . به خاطر مخالفتى كه از ورود « عبد اللّه » به مدينه انجام گرفته بود ، وى در دروازهء