اين رشته از ادلهء عقلى براى كسى كه به نبوت و رسالتش ايمان دارد سودمند است ، ولى اين دلايل براى خاورشناسى كه به نبوت او ايمان ندارد و براى بىارزش ساختن آيين او دست به تشريح و نقل چنين افسانهاى مىزند كافى نيست و بايد از طريق ديگرى با وى گفتوگو كرد .
تكذيب داستان از طريق ديگر
هنگامى كه پيامبر اين سوره را مىخواند ؛ بزرگان قريش كه اكثرا از استوانههاى فنّ سخن و از قهرمانان ميدان فصاحت و بلاغت بودند در مسجد حضور داشتند . از آن جمله « وليد » حكيم و سخنساز عرب و همگى اين سوره را تا پايان آنكه با آيهء « سجده » ختم مىشود گوش دادند و سجده كردند .
ولى اين جمعيت كه پايهگذاران فصاحت و بلاغت و نكته سنجان بودند ؛ چطور به دو جملهاى كه مشتمل بر تعريف از خدايان آنان است اكتفا كردند ؟ در صورتى كه قبل از آن و بعد از اين دو جمله ، سراسر سرزنش و بدگويى از خدايان آنها است .
سازندهء اين دروغ شاخدار ، آنان را چگونه افرادى فرض كرده است ؟ گروهى كه زبانشان عربى بود و در تمام جامعه عرب ، از پىافكنان فن فصاحت و بلاغت شمرده مىشدند و كنايات و اشارات ( تا چه رسد به تصريحات ) زبان خود را بهتر از همه مىفهميدند ، چگونه به دو جملهء كوتاهى كه در تعريف خدايان آنان است اكتفا كردند و از جملههاى قبل و بعد از اين دو جمله ، غفلت ورزيدند ؟ هرگز افراد عادى را نمىتوان با اين دو جمله آن هم در ميان كلامى كه تمام آن بدگويى از عقايد و رفتار آنان باشد فريفت ؛ تا چه رسد به افراد ديگر .
اينك ما آيات مربوطه را مىنويسيم و به جاى اين دو جمله نقطه مىگذاريم ، ببينيد آيا واقعا مىتوان اين دو جمله را در وسط اين آيات جاى داد - كه همگى در ذم و بدگويى از بتان وارد شده است - يا نه ؟