مىگريزد ، هركس در آن روز به خود مشغول است . « 1 »
هنگامى كه آنها در كنار كعبه ، پيالهها سر مىكشيدند ، يك مرتبه اين ندا به گوششان مىرسيد :
« هر وقت پوستهايشان برابر آتش از بين برود ، آن را تبديل مىنماييم تا عذاب را بچشند » ؛ « 2 » چنان مضطرب ، و پريشان مىگشتند كه بىاختيار ، جامها را كنار گذارده و ترس و لرز بر آنها حكومت مىكرد .
4 . ترس از جامعهء عرب مشرك
حارث بن نوفل بن عبد مناف ، محضر پيامبر شرفياب گرديد و عرض كرد ما مىدانيم آنچه تو از آن بيم مىدهى ، راست و پابرجاست . ولى هرگاه ما ايمان بياوريم ، عرب مشرك ما را از سرزمين خود بيرون مىكند . در پاسخ چنين افرادى آيه زير نازل گرديد .
مىگويند :
هرگاه ما از اين مشعل هدايت پيروى كنيم ؛ از سرزمين خود رانده مىشويم . در پاسخ آنها بگو : مگر ما حرم خود را كه از هر فتنه و آشوبى در امن است ، در اختيار آنان قرار ندادهايم تا از هر سو از هر نوع ميوه به سويشان سرازير مىشود ؟ « 3 »
پارهاى از اعتراضات مشركان
گاهى مىگفتند : شام ، سرزمينى است كه انبيا و پيامبران را در دامن خود مىپروراند و تا حال ديده نشده از اين ريگزار ( مكّه ) پيامبرى مبعوث گردد .
هامش
( 1 ) .فَإِذا جاءَتِ الصَّاخَّةُ ، يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ ، وَ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ ، وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ ، لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ« عبس ( 80 ) آيات 33 - 37 » .
( 2 ) .كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذابَ« نساء ( 4 ) آيه 56 » .
( 3 ) .وَ قالُوا إِنْ نَتَّبِعِ الْهُدى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنا أَ وَ لَمْ نُمَكِّنْ لَهُمْ حَرَماً آمِناً يُجْبى إِلَيْهِ ثَمَراتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقاً مِنْ لَدُنَّا« قصص ( 28 ) آيه 57 » .