جنگ آن حضرت آمدند ، عدّهاى هم جان بر سر پيمان باختند و فداى حسين « ع » شدند : و على الارواح التى حلّت بفنائك . . . » « 1 » امام حسين « ع » در خطبههاى طول راه و روز عاشورا به « غدر » ، « خذلان » ، « نقض عهد » « خلع بيعت » ، « نكث » « غرور » ، و . . . كوفيان اشاره كرده ، آنان را بر نقض بيعت و پيمانشكنى نكوهش كرده است .
سيد الشهدا « ع » ، خود بر پيمان خويش با خدا وفا كرد . در زيارتنامهء او به تعبيراتى همچون « اشهد انك قد بلّغت و نصحت و وفيت و اوفيت » « 2 » بر مىخوريم . از زيارتنامهء حضرت عباس « ع » نيز مىخوانيم : « و اشهد انّك . . . ممّن و فى ببيعته و استجاب له دعوته و اطاع ولاة امره . . . » « 3 » و عاشورائيان ميثاق با خون شهدا مىبندند كه راه و پيامشان را فراموش نكنند .
مبادا عهد خود را واگذاريم * امام خويش را تنها گذاريم
- عباس بن على « ع » ، كوفيان
وقف
در اصطلاح شرعى عبارت است از « تحبيس مال و تسبيل منفعت و ثمره » ، يعنى منافع زمين ، ملك يا وسيلهاى را به خاطر خدا براى مقصود معينى و استفادهء خاصى اختصاص دهند و با نگهداشتن دائمى اصل مال ، بهرهورى از منافع آن در جهت خيرات و خدمات صرف شود و نوعى كمكرسانى و خيرانديشى نسبت به مردم است ، با انگيزههاى دينى .
چنين مال يا زمين يا جنسى را « موقوفه » مىنامند . منافع و استفاده از موقوفات ، بايد طبق وقفنامه و نظر واقف انجام گيرد و تخلف از آن گناه و خيانت است . وقف ، نوعى صدقه جاريه است كه براى درازمدت ، عموم مردم از آن بهرهمند مىشوند و حتّى پس از فوت واقف نيز ، ثواب آن به روح او مىرسد . همواره افراد متمكّن براى باقى گذاشتن خيرات ، اقدام به وقف مىكردند و از همين رهگذر ، مساجد ، مدارس ، تكيهها ، آب انبارها ، كتابها ، كتابخانهها ، بيمارستانها و امور خيريّهء بسيار پديد مىآمد .
براى ادارهء موقوفههايى كه وقف مساجد ، مدارس ، حرمها ، زيارتگاهها و اقشار خاصّى شده ، تشكيلات ادارى پيدا شد تا آنها در مورد خود صرف شود و از حيف و ميل و سوء
هامش
( 1 ) - زيارت عاشورا ، مفاتيح الجنان ، ص 458 .
( 2 ) - زيارت مطلقهء امام حسين ، مفاتيح الجنان ، ص 423 .
( 3 ) - مفاتيح الجنان ، ص 435 .