استفاده جلوگيرى گردد . « 1 »
علاقهمندان به اهل بيت و ائمّه ، بويژه محبّان سيد الشهدا « ع » ، مال و املاك بسيارى را در طول تاريخ بر اساس اين سنّت حسنه ، وقف ابا عبد الله « ع » كردهاند كه در آمد حاصله از اين املاك ، صرف امام حسين « ع » و برپايى مجالس عزاى حسينى ، نوحهخوانى ، بنا و تعمير حرمها و بقاع متبرّكه ، زوّار و خدّام آن حضرت ، كمك به بينوايان و اطعام مستمندان و محرومان مىشود . موقوفات امام حسين « ع » ، بودجهء مردمى عظيمى است كه هميشه و همه جا پشتوانهء زنده نگهداشتن نام و ياد عاشورا و اهل بيت « ع » بوده است . به بركت مجالس حسينى و تبليغات دينى كه در آنها مىشود ، اسلام و احكام الهى زنده مىماند و جانبازيها و ايثارگريهاى حسين بن على « ع » و يارانش ، به مردم درس عزّت و آزادگى مىدهد . اين گونه وقفها ، كه با صدق نيت و خلوص و اعتقادى پاك انجام مىگيرد و تأمين كنندهء هزينهء بسيارى از مراسم و سنّتهاى دينى است ، هم روحيّهء ياريگرى و مردم دوستى و حبّ اهل بيت را تقويت مىكند و هم نشانهء خلوص و عشق به خاندان پيامبر « ص » است و هميشه ارزش و قداست خاصى داشته است . وقف ، گاهى در حال حيات اشخاص انجام مىگيرد ، گاهى وصيت مىكنند كه پس از فوتشان بخشى از مال ، صرف عزادارى امام حسين « ع » يا امور خيريّهء ديگر شود . مبناى چنين كار خيرى ، احاديثى است كه تشويق به انجام كارهايى مىكند كه سود آن به مردم مىرسد . از قبيل : « اذا مات ابن آدم انقطع عمله الّا من ثلاث : صدقة جارية ، و علم ينتفع به او ولد صالح يدعو له » « 2 » و همين فرهنگ ، سبب پديد آمدن مدرسههاى عظيم و كتابخانههاى غنى و مساجد و حسينيّهها و مراسم پرشكوه گشته است . در آنچه به موقوفات ابا عبد الله « ع » و عاشورا مربوط مىشود ، نكات جالبى وجود دارد كه مشاركت مردمى را در هزينهء اقامهء مجالس عزا براى آن حضرت مىرساند . در برخى وقفنامهها مثلا در آمد املاكى در كاشان وقف شده است « براى تعزيهء حضرت خامس آل عبا . . . كه همهساله به مصرف تعزيهدارى آن سرور رسيده شود ، از پول
هامش
( 1 ) - در زمينهء وقف ر . ك : « مقدّمهاى بر فرهنگ وقف » . ابو سعيد احمد بن سلمان ، « تاريخچهء وقف در اسلام » ، محمود شهابى ، سلسله گزارشهاى « نگاهى به جايگاه وقف در جامعهء ما » ، روزنامه كيهان ، 10 اسفند 72 ، به بعد ، « وقف » ميراث جاويدان » ، فصلنامهء سازمان اوقاف و امور خيريه .
( 2 ) - نهج الفصاحه ، ص 46 .