است كه : « لا تسبّوا المختار ، فانّه قد قتل قتلتنا و طلب بثارنا . . . » . « 1 » قبر مختار ، در رواق راهرو مرقد حضرت مسلم « ع » در كوفه قرار دارد . « 2 »
- خروج مختار ،
مدّاح - مدّاحى ، ذاكر
مدّاحى
مدّاحان اهل بيت ، كه با ذكر مصيبت و ذكر فضايل خاندان وحى ، مجالس حسينى را گرم و اشك عاشقانهء شيعيان آل اللّه را جارى مىسازند ، از عوامل مهمّ بقاء فرهنگ عاشورايند . مدّاح ، در اصطلاح شيعى ، به كسانى گفته مىشود كه در ايّام ولادتها و شهادتهاى ائمّه « ع » در مجالس جشن و عزا به خواندن اشعارى در فضايل و مناقب محمد و آل محمّد ، يا در مظلوميّت آنان مىپردازند . ولى اغلب ، به مرثيهخوانان حسينى گفته مىشود كه با خواندن شعر مرثيه و ذكر مصيبت ، اهل مجلس را مىگريانند . « مداح : روضهخوانى كه ايستاده در پيش منبر به شعر ، مدايح اهل بيت و مصائب آنان را خواند ، آنكه ايستاده در كنار منبر در مجالس روضهخوانى ، يا روان در كوى و بازار ، اشعار مدايح اهل بيت را به آواز بخواند . » « 3 »
مدّاحى اهل بيت و نوحهخوانى در سوگ آنان ، از جمله كارهايى است كه حادثهء عاشورا را زنده نگهداشته است . ائمّهء نيز از مدّاحان و ذاكران ، تقدير و تشويق مىكردند ، صله مىدادند ، دعا مىكردند و براى اين كار ، فضيلت و ثواب بسيار مىشمردند . امام صادق « ع » فرموده است : « الحمد للّه الّذى جعل فى النّاس من يفد الينا و يمدحنا و يرثى لنا » ، « 4 » خدا را سپاس كه در ميان مردم ، كسانى را قرار داده كه به سوى ما مىآيند و ما را مدح و مرثيه مىگويند . و حضرت رضا « ع » در تشويق دعبل به مرثيهخوانى در ايام عزاى حسينى فرمود : « يا دعبل ! احبّ ان تنشدنى شعرا فانّ هذه الايّام ايّام حزن كانت علينا اهل البيت » « 5 » اى دعبل ، دوست دارم برايم شعر بسرايى و بخوانى ، چون اين روزها ، روزهاى اندوه ما اهل بيت است . همين گونه مجالس و برنامهها ، آن شهادت عظيم و حادثه
هامش
( 1 ) - بحار الانوار ، ج 45 ، ص 343 .
( 2 ) - سوگنامه آل محمد ، ص 544 .
( 3 ) - لغتنامه ، دهخدا .
( 4 ) - وسائل الشيعة ، ج 10 ، ص 469 .
( 5 ) - جامع احاديث الشيعة ، ج 12 ، ص 567 .