و كشتارهايش از شيعيان آل على در كوفه بود ، كه كسانى همچون قنبر ، كميل ، سعيد بن جبير و . . . به دست او به شهادت رسيدند . خروج زيد بن على بن الحسين « ع » و شهادتش در « كناسه » ، در اين شهر بود . قيامهاى سادات طباطبايى در نيمهء قرن دوم هجرى ، قيام ابن طباطباى علوى ، خروج ابى السرايا در زمان مأمون ، شورشهاى قرمطيان و . . . همه در اين شهر اتفاق افتاده است . قبر بزرگانى چون كميل ، خبّاب بن ارتّ ، اخنف بن قيس ، سهل بن حنيف انصارى و بسيارى ديگر در اين شهر است . « 1 »
در اين شهر ، « مسجد كوفه » از عظيمترين و مقدسترين مساجد و قطعههاى روى زمين است . محلّ مسجد كوفه ، بنا به روايات ، خانهء آدم و نوح ، مصلّاى ابراهيم و مصلّاى حضرت مهدى « ع » و محلّ عصاى موسى و شجرهء يقطين و خاتم سليمان است و جايى است كه كشتى نوح از آنجا جريان يافته و قبور انبياء و مرسلين و اوصياء است و در مسجد كوفه ، « دكّة القضاء » ، محلّ قضاوتهاى امير المؤمنين قرار دارد . امام صادق « ع » دربارهء آن فرموده است : « . . . تربة تحبّنا و نحبّه ، اللّهم ارم من رماها و عاد من عاداها » « 2 » كوفه تربتى است كه ما را دوست دارد ، ما نيز آن را دوست داريم ، خدايا هر كه سوء قصد به آن كند به تير بلايش بزن و هر كه با آن دشمنى كند ، دشمنش باش .
- كوفيان
كوفيان
مردم كوفه در تاريخ به بىوفايى و سست عهدى شهرت يافتهاند ، تا آنجا كه گفته شده است « الكوفى لا يوفى » ، در شعارهاى مردم در انقلاب اسلامى ايران و جنگ تحميلى نيز گفته مىشد كه « ما اهل كوفه نيستيم ، على تنها بماند » . البتّه تغيير اوضاع كوفه را در دوران مسلم بن عقيل و بر سر كار آمدن ابن زياد و كنترل شديد شهر و سختگيرى نسبت به مردم و . . . را نيز نبايد ناديده گرفت ، كه مانع خروج هواداران سيد الشهدا « ع » براى يارى آن حضرت در كربلا شد ؛ ولى به هر حال ، تاريخ اسلام خاطرهء خوشى از عهد و پيمان مردم كوفه ندارد . « 3 »
هامش
( 1 ) - براى آشنايى مفصّلتر با تاريخ كوفه ، ر . ك : « تاريخ الكوفه » سيد حسين براقى نجفى ، دار الأضواء ، بيروت ، « موسوعة المصطفى و العترة » ، محسن الشاكرى ، ج 2 ، ص 109 . و « سيماى كوفه » ، غلامرضا گلى زواره .
( 2 ) - سفينة البحار ، ج 2 ، ص 499 .
( 3 ) - در مورد كوفه و كوفيان ، ر . ك : « تاريخ الكوفه » ، سيد حسين البراقى ، ص 139 .