كشيده است . در حماسهء دفاع مقدس ايران نيز ، بسيارى از رزمندگان اسلام ، به شوق كربلا و زيارت حرم حسينى ، جبههها را درمىنورديدند و با بعثيان كافر مىجنگيدند و رو به كعبهء عشق ، كربلاى سيد الشهدا « ع » شهيد مىشدند ، چون كربلا سمبل هر جايى است كه صحنهء ديگرى حق و باطل باشد .
در حسرت كوى كربلا مىرفتند * مشتاق به سوى كربلا مىرفتند
گلگون تن و خونين كفن و بىپروبال * اين گونه به سوى كربلا مىرفتند « 1 »
در روايات آمده است كه سيد الشهدا « ع » نواحى اطراف قبر خويش را از اهل نينوا و غاضريّه به مبلغ شصت هزار درهم خريدارى كرد و به خود آنان صدقه داد و با آنان شرط كرد كه مردم را به جايگاه قبرش راهنمايى كنند و هر كه را به زيارت آن حضرت آيد ، سه روز مهمان نمايند و پذيرايى كنند . « 2 »
بارى ، كربلا نام يكى از شهرهاى كشور عراق است كه در كنار رودخانهء فرات قرار داشته است . اين شهر ، تا سال 61 هجرى ، بيابان بوده است . از آن زمان به بعد ، بر اثر شهادت حسين بن على « ع » در آن محلّ ، بتدريج مورد توجّه شيعيان آل على قرار گرفت و پس از بناى مرقدهاى شهدا ، متدرّجا مركز جمعيّت گرديد و امروز ، يكى از شهرهاى زيارتى عراق مىباشد كه قريب 65000 تن جمعيّت دارد و در ماههاى محرّم و صفر و هنگام زمستان ، به سبب ورود زايران ، جمعيّت شهر به 000 / 100 تن مىرسد . « 3 »
در اين كه « كربلا » يعنى چه و ريشهء لغوى آن چيست و از چه گرفته شده ، بحثهاى مفصّلى انجام گرفته است . « 4 » طبق برخى نقلها ، اين نام از تركيب « كرب » و « ال » ساخته شده است ، يعنى حرم اللّه ، يا مقدّس اللّه ، « كرب » در لغت سامى به معناى « قرب » در عربى است ( كرب : قرب ) . اگر « ال » هم به معناى « اللّه » باشد ، كربلا به معناى محلّى است كه نزد خدا ، مقدّس و مقرّب است ، يا « حرم خدا » است . « 5 » برخى هم آن را تركيب يافته از « كور
هامش
( 1 ) - على مرادى .
( 2 ) - مجمع البحرين ، طريحى ، واژهء « كربل » .
( 3 ) - فرهنگ فارسى ، معين . براى آشنايى با تاريخ اين شهر از ديرباز تا عصر حاضر ، ر . ك : « تراث كربلا » از سلمان هادى الطعمه ( اين كتاب به فارسى هم ترجمه شده است : ميراث كربلا ) همچنين ر . ك : « موسوعة العتبات المقدسه » جلد 8 ( قسم كربلا ) از جعفر الخليلى .
( 4 ) - از جمله ر . ك : « موسوعة العتبات المقدسه » ، ج 8 ، ص 9 به بعد .
( 5 ) - همان ، ص 10 .