و حادثهء الهامبخش ، همواره تأثير خود را حفظ كند . عزادارى ، احياء خط خون و شهادت و رساندن صداى مظلوميّت آل على به گوش تاريخ است . عزاداران حسينى ، پروانگانى شيفتهء نورند كه شمع محفل آراى خويش را يافته ، از شعلهء شمع ، پيراهن عشق پوشيدهاند و آمادهء جان باختن و پر سوختن و فداشدناند . نقش عزادارى در حفظ فرهنگ عاشورا مهمّ است . عميقترين پيوندها را از طريق آميختگى عقل و عشق و برهان و عاطفه كه در كربلا تجسّم يافته است ، انتقال مىدهد . هم بر مظلوميّت امام گريه مىشود و هم در سايهء آن هدف امام حسين از نهضت و حركت ، شناخته مىشود . روضههاى خانگى و دستههاى عزادارى و هيئتهاى زنجير زنى ، پوشيدن لباس مشكى و پرچم به دست گرفتن و شربت و آب دادن و تلاش در برپايى مجالس و نوحهخوانى و سينه زنى و . . . هر يك به نوعى سربازگيرى جبههء حسينى است و اين پيوند قلبى را عمق و غنا مىبخشد .
- هيئت ، عزادارى سنّتى ، روضه ، دستههاى عزادارى ، تعزيه
عزادارى سنّتى
شيوهاى كه نسبت به زنده نگهداشتن ياد حادثهء عاشورا و حماسهء حسينى از ديرباز مطرح بوده و جنبهء مردمى يافته است . اين شيوه ، شامل مرثيهسرايى ، نوحهخوانى ، گريستن و گرياندن ، تشكيل هيئتها و دستههاى سوگوارى ، سينهزنى ، ذكر مصيبت ، مجالس وعظ و روضهخوانى ، و . . . است . اين گونه شيوهها ، چون با روح و جان و عاطفهء شيعه آميخته است ، هر چه بيشتر به آن رنگ مردمى مىبخشد و عامل جذب و تجمّع و تشكّل انبوه شيفتگان اهل بيت مىگردد . ابو هارون مكفوف مىگويد : روزى خدمت امام صادق « ع » رسيدم . حضرت فرمود : برايم شعر ( در سوگ سيد الشهدا ) بخوان ، من نيز خواندم . حضرت فرمود : نه ، اينطور نه ، بلكه همانگونه كه براى خودتان شعرخوانى مىكنيد و همانگونه كه نزد قبر حضرت سيد الشهدا مرثيه مىخوانى : « لا ، كما تنشدون و كما ترثيه عند قبره » . « 1 » اين نشان مىدهد كه شيوهء خودمانى و مرسوم نزد متن مردم ، بيشتر مورد اهتمام ائمّه « ع » بوده است . حفظ اين سنّت ، ضامن تداوم آن است . امام خمينى « ره » فرموده است : « ما بايد حافظ اين سنّتهاى اسلامى ، حافظ اين دستجات مبارك اسلامى كه در عاشورا ، در محرّم و صفر در مواقع مقتضى به راه مىافتد ، تأكيد كنيم كه بيشتر دنبالش
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار ، ج 44 ، ص 287 .