ش
شاخسى ، و اخسى
شكل صحيح و اصلى اين دو كلمه ، « شاه حسين ، وا حسين » است و تعبيرى است كه دستههاى عزادار و تيغ زدن و قمه زدن ، هنگام تيغ زدن در روز عاشورا ، به صورت جمعى و با صداى خاصّى آن را تكرار مىكردند و نام سيد الشهدا « ع » را بر زبان مىآوردند .
شام
شام به سرزمين منطقهء سوريه ، فلسطين ، لبنان ، اردن و اطراف آنها گفته مىشده است .
شامات هم مىگويند . اين سرزمين در صدر اسلام فتح شد و معاويه در دورهء عثمان والى آنجا بود و امويان از آن پس بر آن منطقه استيلا يافتند و از حكومت مشروع على « ع » سر برتافتند . دمشق ، پايتخت امويان بود . يزيد هم آنجا حكومت مىكرد . « 1 »
از سرزمين شام در روايات ، نكوهش شده و ائمّه از آن به بدى ياد كردهاند . اهل شام بويژه در عهد معاويه ، با على دشمنى بسيار مىكردند و از جمله علل آن تبليغات گستردهء معاويه و امويان بر ضدّ على « ع » و بنى هاشم بود و چون در آن منطقه نفوذ و استيلا داشتند ، افكار را بر ضدّ اهل بيت ، منحرف مىساختند و بذر دشمنى آنان را در دلها مىپراكندند . در دورههاى بعد هم ميان شاميان و عراقيان خصومت و ناسازگارى ادامه يافت و شهرها و مردم عراق ، اغلب زير بار حكومت دمشق نمىرفتند . سرهاى مسلم بن عقيل و هانى را پس از شهادتشان به شام كه مقرّ حكومت يزيد بود فرستادند .
هامش
( 1 ) - دائرة المعارف الاسلاميّه ، ج 13 ، ص 81 .