حركت مىكنند و هر چند قدم ، مدّتى مىنشينند و مىگريند ، آرام و غمناك . در اين مراسم بكلّى سينهزنى نمىشود و علم و بيرق نيز حركت داده نمىشود » . « 1 »
شاه دين - حسين بن على « ع »
شاه زنان - شهربانو
شبث بن ربعى
فرمانده نيروهاى پيادهء عمر سعد در كربلا . وى از طايفهء بنى تميم و از جمله كسانى بود كه به حسين بن على « ع » نامه براى آمدن به كوفه نوشته بود . گرچه وى از چهرههاى معروف كوفه و در ابتدا از ياران على « ع » بود و حضرت او را همراه « عدىّ بن حاتم » نزد معاويه فرستاد و در جنگ صفّين هم در ركاب امير المؤمنين بود ، ليكن در مسير حركت به سوى نهروان ، همراه چند نفر ديگر سر از اطاعت آن حضرت بازتافتند و به خوارج پيوستند . على « ع » از آيندهء او خبر داده بود و به او و عمرو بن حريث فرمود : به خدا قسم شما دو نفر با فرزندم حسين « ع » خواهيد جنگيد . « 2 » روز عاشورا نيز امام حسين « ع » در اوّلين سخنرانى مفصّل خويش خطاب به كوفيان از او هم نام برد و در اتمام حجّتى كه با آنان داشت و سخنان او را قطع مىكردند و گوش نمىدادند ، از جمله فرمود :
« . . . يا شبث بن ربعى و يا . . . أ لم تكتبوا الىّ ان قد أينعت الثّمار و اخضرّ الجناب و انّما تقدم على جند لك مجنّدة ؟ . . . » « 3 » اى شبث بن ربعى و . . . مگر شما به من ننوشتيد كه ميوهها رسيده و اطراف سر سبز است ، اگر بيايى لشكريانى مجهّز براى تو آماده است ؟
شبث بن ربعى از چهرههاى متلوّن تاريخ بود . هم در قتل حسين بن على « ع » شركت داشت و پس از عاشورا مسجدى در كوفه تجديد بنا كرد ، به شكرانهء و خوشحالى از كشته شدن حسين « ع » ، سپس همراه مختار ، به خونخواهى حسين بن على « ع » پرداخت و رئيس پليس مختار شد ، سپس در كشتن مختار هم حضور داشت . پيشتر با سجاح ( مدعى دروغين نبوّت ) همكارى داشت ، مسلمان شد ، بر ضدّ عثمان شوريد ، توبه كرد و از خوارج شد . به جاى بيعت با على « ع » با يك سوسمار بيعت كرد و مىگفت با هم برابرند ! « 4 » اين مرد
هامش
( 1 ) - تعزيه در ايران ، صادق همايونى ، ص 289 .
( 2 ) - معارف و معاريف ، ج 3 ، ص 1298 .
( 3 ) - انساب الأشراف ، ج 3 ، ص 188 ، بحار الأنوار ، ج 45 ، ص 7 ( در بحار ، اسم او قيس بن اشعث آمده است ) .
( 4 ) - تنقيح المقال ، مامقانى ، ج 2 ، ص 80 .