قطعتموا يمينى . . . » « 1 »
زين العابدين « ع »
پيشواى چهارم شيعه ، حضرت سجاد ، امام على بن الحسين ، زين العابدين « ع » ، فرزند سيد الشهدا « ع » كه در حادثهء كربلا حضور داشت و بعلّت بيمارى در خيمه بسترى بود و همراه با اهل بيت ، پس از شهادت امام حسين « ع » به اسيرى رفت و با حالتى دشوار و غمبار ، كه غل و زنجير به دست و گردن آن حضرت بسته بودند ، به كوفه و از آنجا به شام برده شد . در كاخ يزيد هم خطبهء بسيار مهمى ايراد كرد كه چهرهء يزيد افشا شد و مردم شام نسبت به ماهيّت حادثهء كربلا آگاه شدند . امام سجاد « ع » در سال 38 هجرى در مدينه به دنيا آمد . در حادثهء كربلا حدود 24 سال داشت ، پس از شهادت پدر نيز مدّت 35 سال امامت كرد . مادرش شهربانو دختر يزدگرد بود . در حادثهء كربلا آن حضرت ازدواج كرده و داراى فرزند بود و فرزند خردسالش امام باقر « ع » هم در كربلا بود . « 2 »
نقش عمدهء آن حضرت در نهضت عاشورا ، پيامرسانى خون شهيدان كربلا و حفظ دستاوردهاى آن انقلاب خونين و اهداف پدر ، از تباه شدن و تحريف گشتن بود . اين رسالت ، در قالب ايراد خطبهها توسّط آن حضرت و عمّهاش زينب « ع » انجام گرفت .
سخنان امام سجاد در بارگاه يزيد ، چنان او را به خشم آورد كه دستور كشتنش را داد ، امّا حضرت زينب ، جان خود را سپر بلا قرار داد و نگذاشت . در دفن اجساد شهداى اهل بيت در كربلا ، به يارى طايفهء بنى اسد آمد و پس از خاكسپارى پيكر سيد الشهدا « ع » روى قبر آن حضرت نوشت : « هذا قبر الحسين بن على بن ابى طالب ، الّذى قتلوه عطشانا غريبا » . « 3 »
پس از عاشورا ، حضرت سجاد « ع » دوران بسيار سخت و خفقان بارى را با خلفاى اموى سپرى كرد . وليد بن عبد الملك و هشام بن عبد الملك ، از خلفاى معاصر او بودند .
داستان زيارت آن حضرت و بوسيدنش حجر الأسود را و شعرهاى بلند فرزدق در ستايش او ( هذا الّذى تعرف البطحاء وطأته . . . ) معروف است . « صحيفهء سجّاديه » مجموعهاى از دعاهاى آن حضرت است كه اينك در دست ما بعنوان گنجينهاى از معارف دينى موجود است . آن حضرت در سال 95 هجرى با دسيسهء وليد بن عبد الملك به شهادت رسيد و در
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار ، ج 45 ، ص 40 .
( 2 ) - اعيان الشيعة ، ج 1 ، ص 635 .
( 3 ) - حياة الامام زين العابدين ، ص 166 .