سينه زنى يا زنجير زنى است . رواج آن بيشتر در عصر صفويه شكل گرفت .
اين گونه دستجات ، براى خود نشانه و علامت و توغ و پرچم مخصوص و گاهى نام ويژهاى داشتهاند و با نوعى سازماندهى مردمى در ايام عاشورا و روزهاى ديگر به سوگوارى مىپرداختند . اين مراسم ، بويژه در عراق و شهرهايى چون نجف و كربلا ، ريشهدارتر بوده است . مرحوم كاشف الغطاء مىنويسد : « آغاز بيرون آمدن دستههاى عزادارى براى سيد الشهدا ، پيش از هزار سال ، در زمان « معزّ الدّوله » و « ركن الدّوله » بود ، كه دستههاى عزاداران در حالى كه براى حسين « ع » ندبه مىكردند و شب ، مشعلهايى به دست داشتند ، بغداد و راههايش يكباره پر از شيون شد . . . اين در قرن چهارم بود . و اگر بيرون آمدن اين موكبها در راهها نبود ، هدف و غرض از يادآورى حسين بن على « ع » از بين مىرفت و ثمره فاسد مىشد و راز شهادت حسين بن على « ع » منتفى مىگشت . » « 1 »
« موكب » يا « مواكب حسينى » نيز به همين حركتهاى جمعى به صورت عزادارى و پيمودن راهى با حالت عزا گفته مىشود كه در عراق ، بويژه در ايّام اربعين رواج و شور بيشترى دارد . در روزهاى تاسوعا و عاشورا نيز در همهء شهرها و روستاهاى شيعهنشين رواج دارد . برخى از اين دستهها ، تاريخچهاى طولانى و گاهى مثلا چند صدساله دارد ( مثل دستهء « طويرج » در كربلا ) كه در نسلهاى پياپى ، سنّتهاى خويش را حفظ مىكنند . « 2 »
دستههاى عزادارى ، نوعى تشكّل و سازماندهى را تمرين مىدهد كه بر محور امام حسين « ع » است . اين دستهها و هيئتها ، در افراد احساس مسئوليت و شخصيّت و اعتماد به نفس را تقويت مىكند و به آنان نظم و نظام مىبخشد ، آن هم با محتوايى مقدس و آدابى خالصانه و عاشقانه و بدون حاكميّت زور و اعمال قدرت .
- هيئت ، عزادارى ، سينه زنى
دشت كربلا - كربلا
دعبل خزاعى
ابو على ، دعبل بن على بن رزين خزاعى كوفى ، سرايندهء قصيده معروف « مدارس آيات » در سوگ مظلوميّت امامان شيعه . وى كه از مرثيهسرايان بزرگ عاشورا به حساب
هامش
( 1 ) - المواكب الحسينيّه ، محمد حسين كاشف الغطاء ، ص 15 ، ( چاپ 1345 ق ، نجف ) .
( 2 ) - در زمينهء تشكّلها و اهداف دستههاى عزادارى حسينى از جمله ر . ك : « المواكب الحسينيّه ، مدارس و معسكرات » از :
سامى البدرى ، ص 34 .