خلقت فعلى بهشت و جهنم
اختلاف است كه آيا بهشت و جهنم هم اكنون موجودند يا خير ؟ دو قول است :
1 . گروهى از متكلمين بر آناند كه آرى موجود و مخلوقاند .
2 . و گروهى منكر آناند .
دلايل گروه اول : آياتى كه به صورت ماضى از بهشت و جهنم خبر داده : از قبيل :
أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ ،
أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ *
و
يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ ، *
عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى .
و دلايل گروه دوم : قرآن مىگويد :
كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ
پس اگر بهشت و جهنم هم الآن موجود باشند لازم مىآيد كه آنها نيز هالك شوند و اللازم باطل ؛ چون قرآن فرموده :
أُكُلُها دائِمٌ ،
فالملزوم مثله .
جواب ما : منظور از
« أُكُلُها دائِمٌ »
اين نيست كه مأكولات بهشت فانى نشود ، بلكه با خوردن فانى مىشوند ، منتهى منظور اين است كه خداوند دوباره مثل آنها را مىآفريند و منظور از
« هالِكٌ »
در آيه فوق خارج شدن از حيز انتفاع است و معلوم است كه وقتى مكلفين فانى شدند بهشت از حيز انتفاع بيرون مىرود و لذا هالك است و منافاتى با اصل موجود بودنش ندارد .
15 . كفر و ايمان
در اين مسأله دربارهء چهار اصطلاح بحث و آنها را در لغت و اصطلاح معنا مىكنيم :
ايمان
اين كلمه در اصل لغت عرب به معناى تصديق به قول مطلق است . قرآن در مدح پيامبر مىفرمايد :
يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ يُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ .
در اصطلاح متكلمين تصديق خاصى است :
اشاعره مىگويند : الايمان التصديق للرسول فيما علم مجيئه به ضرورة فتفضيلا فيما علم تفصيلا و اجمالا فيما علم اجمالا .