بَعْدِهِمْ إِلَّا قَلِيلًا وَ كُنَّا نَحْنُ الْوارِثِينَ * وَ ما كانَ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرى حَتَّى يَبْعَثَ فِي أُمِّها رَسُولًا يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِنا وَ ما كُنَّا مُهْلِكِي الْقُرى إِلَّا وَ أَهْلُها ظالِمُونَ ؛
« 1 »
و چه بسيار شهرها كه هلاكش كرديم ، [ زيرا ] زندگى خوش ، آنها را سرمست كرده بود . اين است سراهايشان كه پس از آنان - جز براى عدّهء كمى - مورد سكونت قرار نگرفته ، و ماييم كه وارث آنان بوديم . و پروردگار تو [ هرگز ] ويرانگر شهرها نبوده است تا [ پيشتر ] در مركز آنها پيامبرى برانگيزد كه آيات ما را برايشان بخواند ، و ما شهرها را - تا مردمشان ستمگر نباشند - ويرانكننده نبودهايم .
وَ تِلْكَ الْقُرى أَهْلَكْناهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا وَ جَعَلْنا لِمَهْلِكِهِمْ مَوْعِداً ؛
« 2 »
و [ مردم ] آن شهرها چون بيدادگرى كردند ، هلاكشان كرديم ، و براى هلاكتشان موعدى مقرّر داشتيم .
أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَ أَثارُوا الْأَرْضَ وَ عَمَرُوها أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوها وَ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ؛
« 3 »
آيا در زمين نگرديدهاند تا ببينند فرجام كسانى كه پيش از آنان بودند ، چگونه بوده است ؟ آنها بس نيرومندتر از ايشان بودند ، و زمين را زيرورو كردند و بيش از آنچه آنها آبادش كردند آن را آباد ساختند ، و پيامبرانشان دلايل آشكار برايشان آوردند . بنابراين خدا بر آن نبود كه بر ايشان ستم كند ، ليكن خودشان بر خود ستم مىكردند .
إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ ؛
« 4 »
در حقيقت ، خدا حال قومى را تغيير نمىدهد تا آنان حال خود را تغيير دهند .
هامش
( 1 ) . سوره قصص ، آيه 58 و 59 .
( 2 ) . سوره كهف ، آيه 59 .
( 3 ) . سورهء روم ، آيه 9 .
( 4 ) . سوره رعد ، آيه 11 .