تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 51

مساهمون:

ص٥١
و اخذ اللقيط واجب على الكفاية و هو مالك لما يده عليه و يكره اخذ الضّوال الّا مع التلف فلا يؤخذ البعير فى كلاء و ماء و يؤخذ فى غيره اذا ترك من جهد
شرح
8 - برداشتن لقيط و طفل پيدا شده واجب كفائى است يعنى اگر چند نفر او را يافتند بر همه واجب است كه او را بردارند و حفظ كنند از حوادث و خطرات احتمالى و اگر يكى بردارد از گردن ديگران ساقط است . 9 - اگر سرمايه‌اى همراه طفل گمشده باشد به حسب ظاهر حكم مىشود به اينكه مال خود طفل است و با اجازهء حاكم ، ملتقط مىتواند از آن مال در راه انفاق به لقيط استفاده كند .

احكام ضالّه يا حيوان گمشده :

در روايات بسيار از گرفتن حيوان گمشده نهى شده و لذا جماعتى از فقها آن را تحريم كرده‌اند ولى در رواياتى هم اين معنى تجويز شده و فقها به مقتضاى جمع ميان اين دو دسته روايات فرموده‌اند : اگر به قصد تملك براى خود بر دارد حرام است ولى اگر به قصد نگاهدارى و يافتن مالك آن بر دارد مكروه است مگر احتمال تلف شدن حيوان را بدهد كه براى حفظ از درندگان و يا گرسنگى و سرما و . . . مىتواند اخذ كند و مكروه نيست متفرع بر اين مطلب : شتر و امثال آن از قبيل اسب و گاو و قاطر و . . . اگر در مكانى يافت شود كه آب و علف در آنجا موجود است حق ندارد آن را اخذ كند چون قدرت دفاع از خود در برابر درندگان دارد و اگر در بيابان بىآب و علف بيابد مىتواند آن را بگيرد به نيت تملّك در صورتى كه مالك آن حيوان را براى زحمت و مشقتى كه در بين راه داشته رها كرده باشد و هر كس آن را گرفت مالك مىشود . همچنين گوسفند يافت شده اگر در فلات يعنى بيابانهاى خشك و بىآب و علف يافت شود و يا جائى كه خطر درندگان باشد مىتواند آن را بگيرد چون قدرت دفاع از خود در برابر درندگان را ندارد و وقتى گرفت آن را بپرورد به قصد آنكه اگر صاحبش را يافت به او بدهد و عوض آب و علفى كه داده اجرت بگيرد