فلواجده و لو كان فى مملوك عرف المالك فان عرفه فهو له و الّا فللواجد و كذا ما يوجد فى جوف الدابة و يتولى الولى التعريف اذا التقطه الصبى او المجنون و يكفى تعريف العبد فى تملك المولى و له ان يعرف بنفسه و ان يستنيب و لا يشترط فيه التوالى و لا يكفى الوصف بل لا بدّ من البينة و الملتقط امين .
شرح
براى مالك تعريف كند اگر مالك آن را شناخت و گفت مال او است بايد به مالك زمين ردّ كند و اگر مالك ارض انكار كرد از آن يابنده خواهد شد و همچنين است مالى كه از شكم حيوان يافت شود كه اگر مالك قبلى داشته بايد به او عرضه شود چون شايد انگشترى او بوده كه در ضمن علف دادن مخلوط شده و داخل شكم حيوان شده .
مسأله ديگر : اگر طفل يا مجنونى مال گمشده را بر دارد بر ولىّ او لازم است كه وظائف تعريف تا يك سال را انجام دهد .
مسأله ديگر : اگر عبدى مالى را بيابد و تا يك سال تعريف بكند همين كافى است كه پس از يك سال مولاى عبد به نيت تملك آن مال را بردارد و نيازى به تعريف خود مولى نيست .
مسأله ديگر : اگر ملتقط مىتواند خود امر تعريف را به عهده گيرد و يا كسى را نائب بگيرد و او را تعريف كند .
مسأله ديگر : شرط نيست پيوسته و هر روز تعريف كند بلكه هر چند مدت يك بار چنان كه نگذارد فراموش شود كافى است .
مسأله ديگر : پس از تعريف اگر كسى مدعى مالكيت آن شود و اوصاف و نشانى مال را بدهد كافى نيست بايد بيّنه هم بياورد و اگر بدون اقامه بينه به مدعى داد و بعد به كسى پيدا شد و مدعى شد كه مال او بوده و دو شاهد هم آورد و ثابت كرد كه مال او است مىتواند به يابنده رجوع كند و يا به مدّعى پيشين .