تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 52

مساهمون:

ص٥٢
و يملكه الاخذ و تؤخذ الشاة فى الفلاة مضمونة و ينفق مع تعذر السلطان و يرجع بها و لو انتفع تقاصّ و اذا حال الحول على الضالة و نوى الاحتفاظ فلا ضمان و لو نوى التملك ضمن و يكره اخذ اللقطة فان اخذها و كانت دون الدرهم ملكها و ان كانت درهما فما زاد عرّفها حولا
شرح
و اگر از منافع حيوان مثل شير و پشم و ركوب و . . . استفاده كرده تقاص مىشود يعنى آنها را بابت علوفه‌اى كه به حيوان داده حساب مىكند و اين به آن در مىشود . مسئلة : حيوان را تا يك سال نگاه مىدارند و پس از آن اگر به نيّت نگهدارى براى مالك بازهم نگهدارد چنان كه تلف شود ضامن نيست چون امين است ولى اگر به نيت تملك نگهدارى كند اگر صاحب آن را يافت و مال تلف شده بود ضامن قيمت است . مسأله ديگر : و اگر گوسفند را در عمران و آبادانى بيابد درحالىكه خطرى هم او را تهديد نمىكند مثلًا در نزديك آبادى و در مزارع اين روستا بيابد حق ندارد آن را برگيرد .

احكام لقطه يا مال گمشده غير از حيوانات :

برداشتن لقطهء حرام [ مالى كه در محدودهء حرم در مكه يافت شود ] حرام است ولى برداشتن لقطهء غير حرم جايز امّا مكروه است و اگر كسى آن را يافت و بر گرفت [ فى المثل كيف پولى را پيدا كرد و برداشت ] چنانچه ارزش آن كمتر از يك درهم باشد [ دوازده و نيم نخود نقره ] مال يابنده مىشود و نيازى به تعريف ندارد و اگر به اندازهء يك درهم و يا بيش از آن باشد بايد تا يك سال بر سر هر كوى و برزن جار زند و آن را اعلان كند به اميد يافتن صاحب مال بعد از يك سال اگر صاحب آن را نيافت اگر چنانچه لقطهء حرم باشد يا بايد به مستحقين صدقه دهد به نيت صاحبش و اگر صاحب مال بعد از تصدق پيدا شد يابنده ضامن نيست و يا اينكه بازهم مال را نزد خود به رسم امانت نگهدارى كند [ و نيازى به تعريف و اعلان نيست ] تا صاحب آن
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 52 | العلامة الحلي / على محمدى خراسانى