تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 243
امة فشهران و خمسة ايام و الحامل بابعد الاجلين و ام الولد تعتد من وفات الزوج كالحرة و غيرها كالامة و لو مات زوج الامة ثم اعتقت اعتدت كالحرة و لو اعتق امته بعد وطيها اعتدت بثلاثة اقراء و لو مات بعد الطلاق رجعيّاً اعتدت الحرّة عدّهء حامل و عدّهء متوفى عنها زوجها بدست آوردهاند . و امّا در كنيزان : عدّه وفات آنها به نصف تقليل مىيابد يعنى بايد دو ماه و پنج روز عدّه بگيرند و اگر حامله باشند بايد دورترين دو مدت وضع حمل و عدّه وفات را عدّه بگيرند . و امّا احكام عدّهء وفات : 1 - بر زنان حرّه واجب است كه در مدّت عدّه حداد كنند يعنى عزادار باشند و منظور از حداد اينست كه زينت و آرايش را ترك كنند مثلًا جامههاى سرخ و زرد و شاد نپوشند بلكه جامهء سوگوارى بپوشند و از روغنهاى آرايشى زنانه به صورت نمالند و عطر و بوى خوش استعمال نكنند و سرمه سياه بر چشمان نزنند . خلاصهء هر آنچه كه زينت محسوب مىشود بايد ترك كنند و معيار مشخصى ندارد بلكه بر حسب عرفها قضيه فرق مىكند و ممكن است عملى در مكانى موجب شادمانى و همان عمل در جاى ديگر نشانهء عزادارى و غم باشد [ چنان كه ما ايرانيان در روزهاى عزادارى از پخش شيرينى خيلى بدمان مىآيد ولى مسلمانان هندوستان آن را نشانه عزا مىدانند ] امّا بر زنان كنيز حداد واجب نيست . 2 - كنيزى كه از مولاى خود فرزند دارد [ ام ولد ] و بعد مولى او را به عقد مردى در آورده مانند زن آزاد است در عدّه گرفتن يعنى اگر شوهرش بميرد بايد چهار ماه و ده روز عده بگيرد . 3 - هرگاه كنيزى شوهرش بميرد و بلا فاصله پس از آن وى آزاد شود بايد همانند زنان حرّه عدّه نگهدارد يعنى چهار ماه و ده روز .