الخيل بشروط الحول و السوم و الانوثة فيخرج عن العتيق ديناران و عن البرذون دينار واحد و يستحب فيما يخرج من الارض عدى الاجناس الاربعة من الحبوبات به شرط حصول شرائط الوجوب في الغلات و يخرج كما يخرج منها
شرح
مال التجارة را بابت زكات بدهد همانند خود طلا و نقره [ به فرموده علّامه شعرانى :
اين زكات در حقيقت جرم نگاهداشتن مالى است كه مردم بدان نياز دارند و مالك اين بهره را از مردم دريغ داشته پس كسى كه مال را مىخرد و مىفروشد و لو چند برابر كسى كه آن را نگهداشته سود ببرد زكات بر او نيست چون فائده به مردم رسانده و زكات بر رأس المال است نه منافع تجارت كه از فروختن عايد شده ] .
2 - اسبهاى ماده [ ماديان ] نيز زكاتشان مستحب است البته با چند شرط :
الف : حولان حول كه ذكر شد .
ب : سوم [ بيابانچر باشد ] كه تفصيلًا ذكر شد [ ج : انوثت [ مؤنث بودن ] پس در اسبهاى نر زكات مستحب نيست ، مقدار زكات : [ اسبها چهار نوع هستند ] :
1 - اسب عتيق و آن اسبى است كه پدر و مادرش اصيل و نجيب و ريشهدار باشد كه اسبهاى عربى چنين هستند و از نژاد اسب اسماعيل ( ع ) هستند .
2 - اسب برذون و آن اسبى است كه والدين او هر دو پست و غير عربى هستند .
3 - اسب عجين كه از جانب پدر اصيل و عربى ولى از سوى مادر غير اصيل است .
4 - اسب مُقرِف كه عكس اسب عجين است و گاهى به هر سه قسم اخير برذون اطلاق مىشود كه شايد مراد علّامه همين باشد در اسب عتيق براى هر رأس اسب دو دينار زكات سالانه مستحب است و در اسب برذون به معنائى كه ذكر شد يك دينار مستحب است .