يعنى فتح خيبر .
و بقيّت ماه ذى الحجّه و محرّم و صفر [ 1 ] در مدينه مقام كرد ، چون ماه جمادى الأولى درآمد [ 2 ] ، سه هزار مرد از لشكر خود ترتيب كرد و ايشان را بغزو كفّار روم فرستاد . و زيد بن حارثه [ 3 ] بر سر ايشان امير كرد و گفت : اگر زيد بقتل آورند ، جعفر بن أبى طالب أمير باشد ، و اگر جعفر بقتل آورند ، عبد اللّه بن رواحه أمير باشد ، و ايشان هر سه با لشكر بفرستاد . پس چون لشكر بيرون رفتند ، مردم مدينه برفتند كه ايشان را وداع كنند ، و چون عبد اللّه ابن رواحه وداع مىكردند ، بگريست . گفتند : يا عبد اللّه ، چرا مىگريى ؟
گفت : بخداى كه نه از دوستى [ 4 ] دنيا مىگريم ، * و نه از بهر دوستى شما كه خويشان منايد ، لكن از بهر آنكه شنيدم از پيغمبر خداى ، عليه السّلام ، كه حديث دوزخ مىكرد و اين آيت برخواند :
وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كانَ عَلى رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا
[ 5 ] .
و معنى اين آيت آنست كه : شما را همه در دوزخ گذار است ، و چون گذر مىبايد كردن بران ، بيرون آمدن ندانم كه چون باشد . آنگاه مردم نيز همه بگريستند و او را وداع كردند و گفتند : حق تعالى ترا بسلامت بما باز رساناد .
عبد اللّه بن رواحه گفت كه : من چنين نخواهم [ بلكه چنان مىخواهم كه ] آنجا كه مىروم ، زير زخم كافران شهيد شوم ، و آنگاه پشت بداد و اين بيتها بگفت ، رضى اللّه عنه :
هامش
[ ( 1 - ) ] بخلاف نسخ فارسى ( روا ساقط ) در متن عربى ج 4 ص 15 و مج : + ربيع الاول و ربيع الثانى .
[ ( 2 - ) ] در اصل و ساير نسخ فارسى : چون ربيع الاول در امد و بر طبق متن عربى ج 4 ص 15 ضبط شد .
[ ( 3 - ) ] در اصل : زيد بن الحارث .
[ ( 4 - ) ] ساير نسخ : از بهر دوستى .
[ ( 5 - ) ] مريم ، 71 .