بود بغزو دومة الجندل بيرون آمد ، و اين غزو سال چهارم [ 1 ] بود از هجرت . پس چون منزلى چند رفته بود ، آن قوم كه سيّد ، عليه السّلام ، بغزو ايشان مىرفت بشنيدند كه سيّد ، عليه السّلام ، از مدينه بيرون آمده است و بجنگ خواهند رفتن . ايشان از پيش برخاستند و بكوهها رفتند . 107 و چون سيّد ، عليه السّلام ، بشنيد كه ايشان از پيش برخاستهاند ، بازگرديد و باز مدينه آمد و اتّفاق جنگ نيفتاد .
غزو شانزدهم غزو خندق بود
محمّد بن إسحاق گويد ، رحمة اللّه عليه ، كه :
بعد از ان كه پيغمبر ، عليه السّلام ، چون از غزو بدر الآخره باز گرديد ، جماعتى از مهتران يهود مثل سلام بن [ أبى ] الحقيق و حيىّ بن أخطب و كنانة بن أبى الحقيق [ 2 ] و هوذة بن قيس الوائلى [ 3 ] با جماعتى ديگر از يهود از قبيلهء بنى النّضير و غيرهم اتّفاق كردند تا بروند به قريش و ديگر قبايل عرب و لشكر انگيزى كنند و ايشان را بجنگ سيّد ، عليه السّلام ، آورند . پس برخاستند و اوّل به مكّه رفتند ، پيش قريش ، و با ايشان گفتند :
[ كه اين مرد ] يعنى پيغمبر ، عليه السّلام ، بدشمنى شما بيرون آمده است و شب و روز در بند آنست كه رخنهاى * در كار شما آورد و عداوتى صريح با شما پيش گرفته است و با اين چند سروران [ 4 ] از شما بكشت و همچنين عداوت كه با شما مىورزد در حقّ ما نيز مىكوشد و عيش بر شما و بر ما منغّص كرده است ،
هامش
[ ( 1 - ) ] روا : ماه ذى الحجه بگذشت بغزو دومة الجندل بيرون رفت و اين غزو . در متن عربى ج 3 ص 224 از قول ابن هشام و در مغازى واقدى ( ج 1 ص 402 ) : ربيع الاول سال پنجم هجرت .
[ ( 2 - ) ] در اصل و ساير نسخ فارسى بخلاف متن عربى ج 3 ص 225 و ووستنفلد : كنانة ابن الربيع ، و مراجع ديگر متن عربى : كنانة بن الربيع بن ابى الحقيق .
[ ( 3 - ) ] متن عربى : + و ابو عمار الوائلى .
[ ( 4 - ) ] روا : تا اين وقت چند سروران . ايا و ط و پا : تا اين غايت چند سرور .