گردانيد و سدّ يأجوج و مأجوج برآورد و مسافت ظلمات [ 1 ] را از بهر آب [ 2 ] حيات قطع [ 3 ] كرد . و بعد از ان ، ترك ملك بكرد و بعبادت حق تعالى مشغول شد تا وفات يافت و چهار * كس بودند در عالم كه ملك مشرق و مغرب بدست گرفتند [ 4 ] : دو مسلمان بودند ، يكى سليمان بن داود ، عليهما السّلام ، و يكى ذو القرنين . و دو ديگر كافر بودند : يكى نمرود بود و يكى بختنصّر [ 5 ] .
و جواب مسألهء روح كه كافران پرسيدند از سيّد ، عليه السّلام ، اين بود . قوله تعالى :
وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا . [ 6 ]
بگو اى محمّد ، اين كافران را كه از تو حقيقت روح مىپرسند كه مسألهء روح مسألهاى است كه در بحث نمىشايد افگند و از حقيقت آن خبر نمىشايد داد ، چرا كه روح سرّى است از أسرار من و لطيفهاى است از لطايف غيب من و ، كس را نرسد كه در ماهيّت آن سخن گويد و از حقيقت آن خبر دهد .
و نه هر چه ما آفريدهايم علم آن به آدمى دادهايم ، بلكه از هزار عجايب اسرار كه در ضمن مكوّنات تعبيه كردهايم ، يكى از ان آدمى را اطّلاع ندادهايم و از حقيقت آن خبر نكردهايم .
وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا .
شما را ندادهاند از علم خداى إلّا اندكى . چون اين آيت فرود آمد ، علماى يهود بر پيغمبر ، عليه السّلام ، آمدند و گفتند : يا محمّد ، حق تعالى
هامش
[ ( 1 - ) ] در اصل : ظلمت .
[ ( 2 - ) ] روا : از بهر طلب آب .
[ ( 3 - ) ] در اصل : را قطع .
[ ( 4 - ) ] روا : فرو گرفتهاند . ايا و پا : فرو گرفتند .
[ ( 5 - ) ] در اصل و ايا و ط و پا بخلاف روا و ضبط اين اسم : بخت النصر .
[ ( 6 - ) ] اسراء ، 85 .