اين مجموعه در متن و حاشيه به خط نستعليق متوسط و خوانا كتابت شده به اين صورت كه باقيماندهء متن هر صفحه در حاشيهء همان صفحه بين دو جدول به خط حمايلى با سه گوش و لچكى جا خالى نوشته شده است و هر صفحه در متن 23 سطر و در حاشيه 46 سطر دارد . اين مجموعه داراى رقم كتابت محمد كاتب سجستانى است كه در تاريخ روز سه شنبه سوم ذىحجهء سنهء 852 هجرى ترجمهء سيره را به پايان رسانده و در آخر نزهة الارواح نوشته است : ببلدة سجستان .
متأسفانه پس از طبع قسمت عمدهء كتاب ترجمهء سيره ، از وجود اين مجموعه آگاهى پيدا كرديم و آن را فقط توانستيم در قسمتى از كتاب يعنى از صفحهء 989 ببعد كه هنوز به چاپ نرسيده بود با ساير نسخهها مقابله كنيم و موارد اختلاف آن را با رمز و علامت « مج » در حاشيهء صفحات نشان دهيم . در مورد آن قسمت از كتاب كه قبل از دست يافتن به اين نسخه به چاپ رسيده بود ، يعنى از صفحهء 1 تا صفحهء 988 متن چاپ شده را با اين نسخه مقابله كرديم و موارد اختلاف آن دو را در استدراك كتاب كه ذيلا به نظر مىرسد چاپ كرديم .
با آنكه اين نسخهء كتابخانهء مجلس نسبت به همهء نسخههاى مورد استناد ما بجز نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس ، داراى تاريخ تحرير جديدترى است ( 852 هجرى ) از كلّيهء نسخهها كاملتر به نظر مىرسد ، زيرا اضافاتى را در بر دارد كه با اصل عربى بهتر تطبيق مىنمايد ، چنان كه علاوه بر جملات كوتاه در بعضى از حكايات ، قسمتهائى در اين نسخه وجود دارد كه ساير نسخهها فاقد آنها است مانند قسمت مهمّى از حكايت أصحاب الرّجيع ( از سطر 19 صفحهء 704 تا سطر 3 صفحهء 705 اين ترجمه متن عربى ج 3 ص 180 ) كه در ساير نسخهها نيست .
اين تفاوتها باعث پديد آمدن اين احتمال [ 1 ] است كه شايد مقصود كاتب از آوردن اين جمله در پايان ترجمهء سيره : « و قد وقع الفراغ من تنميق هذه النسخهء الشريفة المنيعه »
هامش
[ ( 1 - ) ] اين احتمال از شادروان علامه مجتبى مينوى است .