با آوردن كلمهء « روزى » همان معنى را كه در عربى آمده اراده كرده است ( سطر 5 ص 152 ) - الفاظ « مع اخ » كه در جملهء عربى سطر 1 صفحه 152 آمده است چون در محل ديگرى قبلا توضيح داده شده در اينجا ( صفحه 152 سطر 6 ) حذف شده است .
- در سطر 7 صفحهء 152 « يعنى جبرئيل . . . » تعبيرى است از دو شخص بر حسب معلومات مترجم .
- در سطر 210 و 11 از صفحهء 152 عبارات « بعد از ان باز جاى خود نهادند و شكم من باز دوختند و درست باز كردند » بيانى است براى توضيح بيشتر .
- در سطر 17 از صفحه 152 عبارت « بيش ازين صداع خود مدار » در تأييد معنى جملهء عربى آمده است .
از مقايسهء نمونههائى كه آورديم چنين بر مىآيد كه اين كتاب سيره كه رفيع الدين همدانى آن را ترجمه مىنامد نه تنها يك ترجمهء تحت اللفظى نيست بلكه در بعضى موارد از حد يك ترجمهء آزاد نيز فراتر است . زيرا مترجم گاهى گفتههاى جمع آورندهء اصلى أخبار يعنى محمد بن اسحاق را با توضيحات راوى آن يعنى ابن هشام و بيانات خود چنان بهم آميخته است كه براى بدست آوردن اصل عربى مطالب بايد هر جمله يا هر چند جمله از ترجمه را در برابر متن عربى قرار داد و چند بار آنها را مرور كرد تا فهميد چه عبارتى از كيست و از كجا آمده است .
در مواردى كه چنين تشويشهائى مشاهده مىشود ، بايد سبب را در ان دانست كه مترجم نخواسته است ، با ذكر مطالب جنبى كه در متن عربى وجود دارد ، ذهن خوانندهء فارسى زبان را ، كه طبعا نمىتواند چندان عنايتى به آن گونه مطالب داشته باشد ، به لغزش دراورد و او را از هدف اصلى خود كه خواندن كتاب سيره است ، دور كند . به همين لحاظ تا آنجا كه توانسته است حكايات و قصههاى مربوط به
سيرت رسول الله ( سيرة النبي ص ) ( عربي ، فارسي ) — صفحة مقدمه مصحح 120
مساهمون: قاضى ابرقوه
صمقدمه مصحح ١٢٠