10 - مطهّر بن طاهر در كتاب البدء و التّاريخ [ 1 ] خود كه شامل بيست و دو فصل است ( در شش مجلد ) دربارهء مطالب كلامى و ابتداى آفرينش و قصص انبيا و وقايع مكّه قبل از اسلام و تاريخ اسلام از ابتدا تا خلافت مطيع للّه ( 334 هجرى ) معلومات متنوّع و جامعى بجا گذارده است .
در اين كتاب به مناسبت ابتداى آفرينش و قصص انبيا و تاريخ وقايع زندگانى پيغمبر اكرم صلعم ، مطهّر بن طاهر از محمّد بن اسحاق بطور اجمال نقل قول كرده است ، ( در صفحهء 149 از مجلّد اول دربارهء ابن اسحاق چنين گويد : « فإنّه يقول فى كتابه و هو اوّل كتاب عمل فى بدء الخلق » و در صفحهء 38 مجلّد دوم « و هكذا روى محمّد بن اسحاق فى المبتدء » و در صفحهء 84 از مجلّد دوم « هذا كلّه قول محمّد بن إسحاق صاحب المبتدء و المغازى » ) ولى هيچگاه در نقل قولهائى كه از ابن اسحاق مىنمايد رجال سند خود را مگر در يك مورد ( صفحهء 153 مجلد دوم « و فى رواية محمّد بن اسحاق فيما يرويه عنه يونس ابن بكير [ 2 ] » ) ذكر نكرده است . آنچه مطهّر بن طاهر در كتاب خود از كتاب المبتدء نقل كرده در تاريخ طبرى و قسمت مربوط به حيات پيغمبر صلعم را در سيرهء ابن هشام مىتوان يافت و در مجلّد پنجم [ 3 ] وقايعى را از قول محمّد بن اسحاق نقل مىكند كه مربوط است به وقايع بعد از وفات رسول اكرم صلعم .
چون مطهّر بن طاهر مآخذ روائى خود را به دست نمىدهد و آنچه را از ابن اسحاق نقل مىكند سخت خلاصه مىنمايد مأخذ روايات او را نمىتوان تشخيص
هامش
[ ( 1 - ) ] البدء و التاريخ ، تهران ، 1962 ، اسدى ، افست از طبع پاريس 1899 - 1919 .
[ ( 2 - ) ] ابن روايت كه مربوط به فاصلهء زمانى بين آدم و نوح ، و نوح و ابراهيم ، و ابراهيم و موسى ، و موسى و داود ، و داود و عيسى ، و عيسى و محمد رسول اللّه صلعم است در تاريخ طبرى ذكر نشده .
[ ( 3 - ) ] ص 73 ، 79 ، 81 ، 91 ، 108 ، 207 .