6 - ابو يوسف بسوى در كتاب خود موسوم به المعرفة و التاريخ [ 1 ] پس از ذكر وقايع مربوط به سال 136 تا 242 به ترجمهء احوال صحابه و تابعين و ارباب حديث و قضاة بلاد معروف مىپردازد و در ضمن اين قسمت از كتابست كه چندين بار از ابن اسحاق و راويانش اخبارى را نقل مىكند [ 2 ] .
7 - بلاذرى در فتوح البلدان [ 3 ] دوازده بار از ابن اسحاق نقل خبر كرده كه دو بار آن مربوط به احكام است و با سيره ارتباطى ندارد [ 4 ] و پنج خبر آن مربوط به وقايع زمان خلفا [ 5 ] است كه باز قول ابن النديم را دربارهء كتاب الخلفا تأييد مىنمايد .
بنابرين ازين ده خبر پنج خبر باقى مىماند كه به كتاب سيره مربوط مىشود . از اين پنج خبر سه خبر از قول زياد بن عبد اللّه البكّائى از طريق يحيى بن
هامش
[ ( 1 - ) ] به تحقيق اكرم ضياء العمرى ، مطبعة الارشاد ، بغداد ، 1394 ، كتاب المعرفة و التاريخ بسوى شامل سه مجلد بوده كه مجلد اول آن در دست نيست و مجلد دوم و سوم به عنوان مجلد اول و دوم به طبع رسيده . قسمت اول آن كه در دست نيست شامل ابتداى خلقت عالم و تاريخ انبيا و سيرت رسول اللّه صلعم و وقايع زمان خلفا تا سال 134 بوده است .
[ ( 2 - ) ] ج 1 ص 137 راجع به وفات ابن اسحاق در سال 151 ، ص 261 ، 263 ، 265 ، 293 ، 296 ، 329 ، 335 ، 337 ، 365 ، 387 ، 395 ، 406 ، 417 ، 453 ، 461 ، 505 ، 506 ، 507 ، 511 ، 512 ، 513 ، 533 ، 567 ، 639 و ص 621 راجع به ابن اسحاق . ج 2 ص 125 ، 206 ، 222 ، 299 ، 363 ، 477 ، 518 ، در ص 27 و 169 و 171 و 200 و 742 مطالبى دربارهء ابن اسحاق آمده است .
[ ( 3 - ) ] طبع دوم ، افست از طبع اول 1866 ، بريل ، 1968 .
[ ( 4 - ) ] فتوح البلدان ص 10 از طريق حماد بن سلمه و از طريق يزيد بن عبد العزيز ، اين هر دو خبر مربوط است به اندازهء حق الشرب اراضى .
[ ( 5 - ) ] فتوح البلدان ص 278 ، 312 ، 327 ، 342 ، 344 .