آنگاه كه به بامداد درآييد » « 1 » .
و امّا نماز عشا ، پس چون قبر را تاريكى ويژهاى است و قيامت را تاريكى ويژهاى است ، خداوند اين نماز را براى من و امّتم فرمان داد و هيچ گامى به سوى نماز عشا برداشته نمىشود مگر آنكه خداى سبحان گودالهاى آتش را بر او حرام فرمايد و قبرش را روشن كند و در روز قيامت نورى كه با آن از صراط بگذرد به او بخشد ، نماز عشا نمازى است كه خداى سبحان آن را براى پيامبران پيش از من برگزيد .
و امّا نماز صبح ، زيرا آفتاب هنگام طلوع از شاخ شيطان سر بزند ، از اين رو خداى سبحان به من فرمان داد تا پيش از طلوع آفتاب نماز فجر گزارم و امّتم پيش از آنكه كفّار سجده بر خورشيد آرند براى خدا سجده كنند و شتاب به آن ، نزد خدا محبوبتر است و آن نمازى است كه فرشتگان شب و فرشتگان روز ( هر دو ) آن را شاهدند .
يهودى عرض كرد : راست فرمودى اى محمّد ! اكنون چهارمين سؤال را پاسخ فرما . چرا خداوند فرمان داده تا اين چهار عضو - كه نظيفترين مواضع بدن آدمىاند - شسته شوند ؟
فرمود : زيرا همين كه شيطان به وسوسه برخاست و آدم عليه السّلام را به آن درخت نهى شده نزديك كرد و آدم به آن نگريست و طراوت صورتش برفت پس ايستاد ، اين اولين گامى بود كه به سوى گناه برداشته شد . سپس درخت را گرفت و آن را شكافت و از آن خورد ، چون از آن خورد لباسها از او پريدند و نور از بدنش برفت اينجا بود كه آدم عليه السّلام ( پشيمان شده ) دست خويش بر سر نهاد و گريست .
چون خدا توبهء او را پذيرفت بر او و فرزندان او واجب فرمود كه اين چهار عضو را بشويند فرمود كه صورت را بشويند زيرا آدم به آن درخت نگريست دستها را تا آرنج بشويند زيرا دستان خويش به سوى گناه دراز كرد ، سر را مسح كند زيرا دست خويش ( هنگام پشيمانى و پيش از پذيرش توبه ) بر فرق سر نهاد ، و فرمود كه پاها را مسح كند زيرا كه به سوى گناه برفتند .
سپس من بر امّت خود ( علاوه بر آن ) مضمضه و استنشاق را سنّت كردم ( زيرا )
هامش
( 1 )فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَالروم : 17 .