است ولى خيانت در امانت نيست . اما يك وقت جوار را مىپذيرد و راه مىدهد ، بعد خيانت مىكند ، مىرود گزارش مىدهد . مثل كارى كه حارث براى بچههاى مسلم كرد يا پسر آن زن براى خود مسلم كرد . مسلم به خانهاى آمده ، جوار و پناه خواسته است . ممكن بود از اول به او اجازه ندهند ، راهش ندهند . ولى بعد كه جوار داد نبايد خيانت كند . البته تكليف نمىكنند كه تو حتماً دفاع هم بكن ، ولى بعد گزارش دادن و اطلاع دادن به ابنزياد كه مسلم اينجاست ، اين همان خيانت در يك امانت است .
و از اين بالاتر ، در اصطلاح قرآن هركسى هر كارى را كه به جامعه تعلق دارد اگر خوب انجام ندهد او در امانت خيانت كرده است . قرآن مىفرمايد : انَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ انْ تُؤَدُّوا الْاماناتِ الى اهْلِها « 1 » ( خدا فرمان مىدهد كه امانتها را به صاحبانشان برگردانيد ) . در تفسير الميزان در بحث رِوايى كه در ذيل اين آيه منعقد شده است ، از درّ المنثور از على عليه السلام چنين روايت مىكند :
بر امام لازم است كه آنچنان در ميان مردم حكومت كند كه خداوند دستور آن را فرود آورده است و امانتى كه خداوند به او سپرده است ادا كند . هرگاه چنين كند بر مردم است كه فرمان او را بشنوند و اطاعتش را بپذيرند و دعوتش را اجابت كنند .
تعبير اميرالمؤمنين عليه السلام
اميرالمؤمنين تعبير عجيبى دارد . خطاب مىكند به يكى از واليها و نمايندههاى خودش و حاكمى كه فرستاده است . به او مىگويد : اشتباه نكن ، اين يك طعمه نيست كه به تو داده باشند . اگر تو را والى فلان استان كرديم خيال نكن يك طعمه در اختيارت قرار داديم كه به روى بچاپى و بخورى ؛ امانتى در اختيار تو قرار دادهايم .
خيلى حرف است ! تو كه يك چنين پستى به تو دادهاند يك وقت اين پست را براى خودت يك طعمه حساب مىكنى . آدمى كه يك رشوهء خيلى كلان مىدهد كه يك پستى را بگيرد ، معلوم است كه به آن پست به چشم طعمه نگاه مىكند و اين طعمه را براى خودش مىخرد . ديگرى به چشم يك امانت بسيار بزرگ نگاه مىكند كه
هامش
( 1 ) . نساء / 58 .