انجام مىدهيد و هر فكرى كه مىكنيد همه در حضور خداوند است و او به آنها آگاه است .
يومالجمع
ما چه موقع مبعوث مىشويم ؟ معلوم است كه در روز قيامت مبعوث مىشويم . روز قيامت القابى دارد ، ولى اين القاب ، القاب تشريفاتى نيست بلكه هر لقب به اعتبار خصوصيتى است كه در آن روز هست . يكى از القاب روز قيامت « يومالجمع » است .
جهانِ دنيا « يومالفرق » است و جهان غيب و جهان آخرت « يومالجمع » است .
« يومالفرق » يعنى روز تفرق و پراكندگى ، روزِ از يكديگر دور بودن ، چه از نظر مكانى و چه از نظر زمانى .
از نظر مكانى كه خيلى واضح است . الآن ما كه اينجا هستيم يك عمرِ شصت ساله ، هفتاد ساله در يك گوشهء دنيا مىكنيم و اصلًا از انسانهايى كه پنجاه فرسخ آن طرفتر زندگى مىكنند خبر نداريم ، ما از آنها بىخبريم و آنها از ما بىخبرند ؛ تا چه رسد به آنها كه در قارههاى ديگر دنيا هستند و تا چه رسد به انسانهايى كه احتمالًا در كرات ديگر وجود دارند .
اما از نظر زمانى ، ما در يك قطعهء مخصوصى از زمان قرار گرفتهايم . كسانى كه قبل از ما بودهاند از ما جدا هستند و آنهايى هم كه بعد از ما خواهند آمد از ما جدا هستند . معمولًا هر كسى حداكثر پدر و پدربزرگ خودش را ديده است ولى پدرِ پدربزرگ خودش و بالاتر را نديده است و اغلب اشخاص اسمشان را هم نمىدانند چيست ، غير از سادات عظام كه آن هم به افتخار سيادت ، نسب خودشان را حفظ مىكنند و چه افتخار بزرگى است . ديگرِ مردم اساساً [ سلسلهء نسب ] خود را نمىدانند . هر كس دلش مىخواهد بداند مثلًا جد پنجم او چه كسى بوده و كجا زندگى مىكرده و چگونه انسانى بوده است ولى نمىداند . به طريق اولى انسان در مورد نسل آيندهء خود نمىداند كه آيا نوهء او و نوهء پسر او و نوهء نوهء او به دنيا خواهند آمد يا نه و اگر به دنيا مىآيند چگونه انسانهايى خواهند بود ؟ هيچ يك را انسان نمىداند ؛ در قطعهاى از زمان قرار گرفته است ، هم جداست از گذشتگان و هم جداست از آيندگان .
اما قيامت « يومالجمع » است . اولين و آخرين در يك جا و در يك ظرف گرد مىآيند و ديگر مسألهء زمان در آنجا به شكلى كه در دنيا مطرح است مطرح نيست و نيز مسألهء مكان به شكلى كه در دنيا مطرح است در آنجا مطرح نيست . در دعاهاى ماه رمضان ، يكى از دعاهاى سحر اين است : « وَ إذا جَمَعْتَ الْاوَّلينَ وَ الْآخِرينَ يَوْمَالْقِيامَةِ