بر خلاف اين دو نظر ، اين حديث از آن احاديث معجزهآساست كه دستور به جدىبودن در هر دو مورد است . حضرت مىخواهد بفرمايد تو آن كسى هستى كه در خانهاى زندگى مىكنى و بعد هم از آن خانه مىخواهى به خانهء ديگرى منتقل بشوى و در آنجا زندگى كنى ، ولى نمىدانى از اين خانه كه در آن زندگى مىكنى فردا منتقل مىشوى يا پنج سال ديگر يا ده سال ديگر . اگر بدانى فردا از اينجا منتقل مىشوى ديگر براى اينجا كارى نمىكنى ؛ تمام كارهايت را براى آنجا متمركز مىكنى . اگر مثلًا گوشهاى از اين خانه يك ذره گچ بخواهد ، مىگويى ما كه فردا مىخواهيم برويم ، ديگر چرا بياييم اينجا را گچ كنيم ؟ بياييم براى آنجا كه فردا مىخواهيم برويم كارى انجام دهيم . اما اگر بدانى كه تا پنج سال ديگر در اينجا بايد زندگى كنى و بعد از پنج سال به آنجا مىروى ، مىگويى حالا كارهاى اينجا را انجام دهيم ، هر وقت خواستيم به آنجا برويم كارهايش را هم انجام مىدهيم .
اين حديث مىگويد هيچكدام از اين دو كار را نكن . وقتى براى اينجا فكر مىكنى ، فكر كن كه از كجا معلوم است كه ما فردا بميريم ، شايد زنده باشيم . مثلًا مىخواهى برنامهاى بريزى براى اينكه مدرسهاى تأسيس كنى ، باغى درست كنى و ده سال هم بايد براى آن كار كنى . اگر بگويى من كه شايد فردا بميرم پس اين كار را براى چه كسى انجام دهم ، درست نيست ، بلكه فكر كن كه انشاءاللَّه زنده هستى . يا مىخواهى درسى را شروع كنى و شش سال وقت مىخواهد . اينجا فكر كن انشاءاللَّه زنده هستى ، چرا فكر كنى كه فردا مىميرى ؟ ! اما اگر گناهى مرتكب شدهاى و مىخواهى توبه كنى ، حق مردم را مىخواهى بدهى ، نمازهايت را مىخواهى قضا كنى ، خودت را مىخواهى اصلاح كنى ، نگو انشاءاللَّه من ده سال ديگر زنده هستم ، بگو شايد فردا بميرم . پس براى بعضى كارها انسان بايد بگويد كه انشاءاللَّه زنده هستم و براى بعضى كارها بايد بگويد شايد بميرم .
اولياء اللَّه هميشه اينطور فكر مىكنند و از يك نظر جمع ميان ضدّين مىكنند كه جمع ميان ضدّين به معنى واقعى نيست . از يك نظر فكر مىكنند كه هميشه زنده هستند و از يك نظر فكر مىكنند كه شايد فردا بميرند .
خلاصهء بحث تا اينجا اين است كه اين آيه كه مىفرمايد : « قُلْ يا ايُّهَا الَّذينَ هادوا إنْ زَعَمْتُمْ انَّكُمْ اوْلِياءُ للَّهِ مِنْ دونِ النّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ » يك قياس استثنايى است كه اساسش يك ملازمه است : اگر شما اولياءاللَّه هستيد مرگ را آرزو كنيد . در اينجا دو
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 289
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٨٩