او آمد و گفت : من منجم هستم « 1 » ، اوضاع كواكب دلالت مىكند كه اگر شما در اين ساعت حركت كنيد و برويد به جنگ شكست مىخوريد و همهتان كشته مىشويد .
اميرالمؤمنين به شدت به او حمله كرد ؛ فرمود : هر كسى كه حرفهاى تو را باور كند بايد خدا و قرآن را تكذيب كند . ما وظيفه داريم در كارها به خدا توكل و اعتماد كنيم ؛ و بعد فرمود : « سيروا عَلَى اسْمِ اللَّهِ » « 2 » به نام « خدا » حركت كنيد و هيچ به حرفهاى اينها ترتيب اثر ندهيد . رفتند و پيروز هم شدند و مىدانيم كه در هيچ جنگى لشكريان اميرالمؤمنين به اين سرعت و به اين تمامى پيروز نشدند كه غير از هشت نُه نفر از خوارج بقيه همه تارومار شدند .
عبدالملك بن اعيَن برادر زرارة بن اعين است « 3 » . روزى آمد خدمت امام صادق عليه السلام و عرض كرد : يَا بنَ رسولِ اللَّه ! من گرفتار اين نجوم شدهام و اين نجوم در من وسواسى ايجاد كرده . ضمناً اين آدم منجّم هم بود ، به همين نجوم احكامى عمل مىكرد ، به اين حسابهايى كه اوضاع ستارگان مثلًا دلالت مىكند بر اينكه اگر امروز از طرف جنوب به روى چنين [ مىشود ، ] از شمال به روى چنين ، مسافرت چنين است و ازدواج چنين . كمكم عادت كرده بود و خيلى مصيبت بود كه تمام كارهايش را بر اساس راهنماييهاى نجومى انجام بدهد و اين سبب شده بود كه اصلًا زندگىاش فلج شود چون يك روز مثلًا چندمِ ماه بود نحس بود ، يك روز قمر در عقرب بود ، روز
هامش
( 1 ) . منجم به همان معنا كه شامل نجوم احكامى هم مىشود ، نه فقط نجوم رياضى . نجومرياضى كه اوّل ماه كِى است و كى خسوف مىشود كى كسوف و حسابهاى رياضى است هيچ اشكالى ندارد و هيچ كسى هم ايراد نگرفته . مقصود نجومى است كه مربوط به تأثير اوضاع آسمانى در بشر است كه ازدواج در اين روز چنين است ، مسافرت كردن در اين روز چنين است و . . .
( 2 ) . نهجالبلاغه فيض الاسلام ، خطبهء 78 .
( 3 ) . زراره از اكابر اصحاب امام صادق عليه السلام است كه ضربالمثل بزرگان اصحاب است وچقدر از روايات ما را همين زراره نقل كرده است . حمران بن اعين ، بُكَير بن اعين ، زرارة بن اعين ، عبدالملك بن اعين ، اينها چند برادرند و همهشان شيعه و از اصحاب امام و عالم و راوى حديث و فاضل و ملّا هستند و در رأس همهء آنها البته خود زراره قرار گرفته ولى در كتب ما روايات زيادى هست كه حمران بن اعين چنين روايت كرد ، بكير بن اعين چنين روايت كرد ، زراره چنين و عبدالملك چنين . زراره باز فرزندى دارد كه از راويان است . همين بكير بن اعين فرزندى دارد به نام عبداللَّه بن بكير كه خيلى از او روايت مىكنند .