چه تشكيل مىشود ، او در يكى از نوشتههاى خودش مىگويد كه در يكى از مسافرتها اين مطلب براى من روشن شد كه ابر گاهى از خود هوا به وجود مىآيد نه بخار آب ( چون در قديم مىگفتند ابر فقط و فقط بخار است ) و امروز هم اين مطلب ثابت است كه به طور كلى ابر عبارت است از خودِ هواى اشباع شده از بخار آب .
حالا كه اين وسائل پيدا شده ، هواپيماى جت سوار مىشوند ( همين جتهاى معمولى كه ما سوار مىشويم و همين مسافرتهاى معمولى را مىرويم ) و از ابرها خيلى بالاتر مىروند ، كه وقتى انسان نگاه مىكند خيال مىكند روى زمين برف زيادى آمده است ؛ يا با پيدايش وسائل راديويى ، مخابراتى و غيره ، كشفيات تازهاى در زمينهء ابر و باد و باران شده است .
با اين كه قرآن دنبال هدف خودش است « 1 » ولى تعبيراتى كه قرآن در باب باد و باران و ابر و تگرگ و امثال اينها كرده است ، براى كسانى كه با تحقيقات علمىِ مخصوصاً عصر جديد آشنا هستند خيلى اعجابآميز و بلكه اعجازآميز از كار درآمده است و من مخصوصاً آقايان « 2 » و بالخصوص طبقهء دانشجو را توصيه مىكنم كه كتابى را كه چند سال پيش منتشر شده است به نام باد و باران در قرآن در اين زمينه مطالعه كنند . اين كتاب داراى دو بخش است : در يك بخش جريان حركت بادها و تشكيل ابرها و ريزش باران و پيدايش تگرگ و اين جور چيزها را بر اساس آخرين نظريات علمى امروز بيان مىكند ، و در بخش دوم آيات قرآن در اين زمينه را يكيك ذكر مىكند ، و وقتى انسان مطالعه مىكند حقيقتاً دچار اعجاب و شگفتى مىشود و به قول آن كتاب ، انسان احساس مىكند كه اين تعبيرات به طور قطع از يك منبع آگاهىِ ديگرى [ است ] كه نه فقط پيغمبر به عنوان يك فرد بشر امكان نداشته به اين مسائل آگاه باشد ، اصلًا بشر گذشته تا نيم قرن اخير از اين جور مسائل اطلاع نداشته است ، و به هرحال تعبيرات قرآن تعبيرات خاصى است .
ما دو آيه در قرآن داريم كه اين دو آيه خيلى به هم نزديك است ، يعنى مثل اين است كه دو آيه مجموعاً يك آيه باشند با اندك اختلافى . يكى همين آيهء 43 سورهء نور است كه مىفرمايد : الَمْ تَرَ انَّ اللَّهَ يُزْجى سَحاباً ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكاماً فَتَرَى
هامش
( 1 ) . قرآن هميشه در هر چيزى توحيد را جستجو مىكند ، مىخواهد يك پلى ميان انسان و خدا بزند ، يكراه ارتباطى ميان خدا و انسان برقرار كند ؛ هدف قرآن همين است .
( 2 ) . [ اشاره به حضّار ]