تنها ازدواج كافى است ؟ همين قدر كه يك مرد زن داشته باشد و يك زن شوهر داشته باشد ، ديگر مثل بعضى حيوانات مىشود [ كه فقط به جفت خود توجه دارند ؟ ]
فرق انسان با حيوانات در غريزه جنسى
حيوانات چون به حكم غريزه عمل مىكنند ، آنچنان آزاد آفريده نشدهاند . بعضى از حيوانات مثل كبوتر جفت هستند . بعضى حيوانات ديگر مثل گوسفند و اسب و آهو اين طور نيستند و در آنها حساب جفت در كار نيست ، ولى هم جنس نر و هم جنس ماده يا خصوص جنس ماده جز براى باردار شدن اساساً آمادگى ندارند يا جنس ماده جنس نر را نمىپذيرد ( مخصوصاً در وحشىها ، چون در اهلىها خودِ اهلى بودن غريزه را قدرى تغيير مىدهد ) . حيوانهايى كه جفت زندگى مىكنند ، مثل كبوتر كه دو كبوتر نر و ماده با هم جفت هستند ، اصلًا خاصيت غريزىشان اين است كه فقط با يكديگرند ، نه آن كبوتر نر چشم به كبوترهاى مادهء ديگر دارد و نه آن كبوتر ماده چشم به كبوترهاى نر ديگر دارد .
ولى انسان در هر شهوتى از شهوات خود ، روى خاصيت آزادىاى كه دارد ( يعنى همهء كارهايش را با تكليف بايد انجام دهد نه با غريزه و حكم و اجبار طبيعت ) [ محدود به حدى نيست . ] اين است كه اگر ازدواج هم بكند شرط لازم هست ولى شرط كافى نيست ؛ يعنى مرد چشمش كه به زن ديگر بيفتد باز رغبتش تهييج مىشود ، خصوصاً در شرايطى كه آن زنْ خودش را در يك وضع مهيّجى قرار بدهد ، و همين طور زن نسبت به مرد ديگر . اين است كه اسلام در معاشرتهاى زن و مرد حدود و قيودى قائل است و اين حدود و قيود را فقط و فقط براى اين [ وضع ] كرده است كه ارتباط زن و مرد به شكلى نباشد كه تهييجآور باشد ، يعنى شهوات يكديگر را تحريك كنند . از آياتى كه بعد مىخوانيم مطلب كاملًا روشن مىشود .
اذن
ما يك سلسله آيات مربوط به زنان پيغمبر در سورهء احزاب داريم كه آنها را در