آيا اين مقدار كافى است ؟ باز هم كافى نيست . در مرتبهء پنجم بايد به خودش لعنت كند و بگويد : « لعنت خدا بر من اگر دروغ بگويم . » آيا همين جا كار تمام مىشود و به زن مىگويند ثابت شد كه تو زنا كردهاى ؟ نه . به زن تكليف مىكنند و مىگويند شوهرت « لعان » كرد ( يعنى چهار بار قسم خورد و يك بار هم خودش را لعنت كرد اگر دروغگو باشد ) تو چه مىگويى ؟ اگر زن اقرار كرد [ مجازات مىشود ] و اگر هم سكوت كرد و از خود دفاع نكرد ، باز مثل اقرار است . ولى يك راه ديگر جلو زن مىگذارند ، مىگويند تو هم بيا مثل او قسم بخور ، چهار بار خدا را گواه بگير و قسم بخور كه شوهرت دروغ مىگويد و در دفعهء پنجم بگو « غضب خدا بر من اگر شوهرم راست مىگويد . » اگر حاضر نشد اين كار را انجام دهد ، مىگويند پس معلوم شد تو زنا كردهاى و حد بر تو جارى مىشود . اما اگر حاضر شد و گفت من هم از خودم دفاع مىكنم ، تكليف چه مىشود ؟ مرد چهار بار شهادت داده و خودش را هم لعنت كرده اگر دروغ گفته باشد ، و زن هم چهار بار سوگند خورده كه شوهرش دروغ مىگويد و براى پنجمين بار گفته است كه « غضب خدا بر من اگر شوهرم راست گفته باشد . » اينجا اسلام چه حكم مىكند ؟ آيا مرد را در حكم قاذف و تهمتزن مىشناسد و به او تازيانه مىزند ؟ نه . آيا زن را زناكار مىشناسد و او را مجازات مىكند كه در اينجا مجازاتش رجم و سنگسار است ؟ نه . پس چكار مىكند ؟ اسلام مىگويد حال كه كار به اينجا كشيده است ، ميان شما جدايى مطلق بايد باشد و طلاق هم لازم نيست ، همين عمل در حكم طلاق است ، شما ديگر از يكديگر جدا هستيد ، تو اين طرف جو و تو آن طرف جو ، ديگر از اين ساعت زن و شوهر نيستيد . اين [ عمل ] در فقه اسلامى « لِعان » يا « ملاعنه » ناميده مىشود .
حال آيه را برايتان مىخوانم و ترجمه مىكنم . مىفرمايد :
وَ الَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْواجَهُمْ
اما مردانى كه يك زن بيگانهاى را متهم نمىكنند ، بلكه زن خودشان را متهم مىكنند
وَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَداءُ إِلَّا أَنْفُسُهُمْ
و شاهدى غير از خودشان ندارند « 1 » ( اگر چهار شاهد داشته باشند كه كافى است )
فَشَهادَةُ أَحَدِهِمْ أَرْبَعُ شَهاداتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ
پس شهادت يكى از آن مردها چهار شهادت به خداست ( يعنى چهار بار خدا را گواه
هامش
( 1 ) . مثلًا مردى به خانه رفت و - العياذ باللَّه - زن خودش را عملًا مشغول زنا با مردى ديد ( اگر در يكبستر پهلوى يكديگر خوابيده باشند زنا نيست ) .