ندارد ، روحش ميلى به نماز خواندن ندارد و با كسالت و ناراحتى و بدون نشاط نماز را مىخواند . اين چطور علامت نفاق است ؟ معلوم است : اگر انسان به خدا ايمان داشته باشد قهراً به كمالات الهى هم ايمان دارد يعنى خدا را رحمن ، رحيم ، ربُّ العالمين و مالك يومالدين مىداند كه ما در سورهء حمد مىخوانيم : الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ . الرَّحْمنِ الرَّحيمِ . مالِكِ يَوْمِ الدّينِ . سپاس اختصاصاً مال ذات خداوندى است ، آن كه پرورشدهنده و تربيتكننده و به كمال برندهء همهء جانهاست ، و آن كه رحمن است يعنى عالم را كه خلق كرده است به رحمت خود آفريده است ، و رحيم است ، مخلوقات خودش را و انسان را باز با رحمت خودش به سوى كمال مىبرد ، و مالك روز جزاست ، صاحب اختيار روز جزاست ، پادشاه صاحب قدرتِ منحصرِ روز جزاست . معنى ايمان به خدا اين است . حال آيا ممكن است انسان به خدا با همين صفات ايمان داشته باشد يعنى به اللَّه كه ربالعالمين است ايمان داشته باشد ، به رحمانيت اللَّه ايمان داشته باشد ، به رحيميت اللَّه ايمان داشته باشد ، به مالك يوم الدين بودن اللَّه ايمان داشته باشد و بخواهد دو ركعت نماز براى اين اللَّه بخواند و به درگاه اين اللَّه نياز ببرد و از او چيز بخواهد ، آنوقت با كسالت و ناراحتى و بىنشاطى و بىرغبتى ؟ چنين چيزى امكان ندارد . پس حتماً ايمانش خراب است ، ايمانش ظاهرى است ، از روى عادت مىآيد [ نمازى مىخواند . ] خيال مىكند ايمان دارد ، در آن ته دلش ايمان ندارد . ايمان اگر در ته دل انسان باشد انسان را از روى رغبت به عبادت مىكشاند .
وَ لا يُنْفِقونَ الّا وَ هُمْ كارِهونَ در مسئلهء زكات و انفاق در راه خدا آيا ممكن است انسان به خدا ايمان داشته باشد [ و اين كار را با كراهت انجام دهد ؟ ] معناى اينكه به خدا ايمان داشته باشد اين است كه [ ايمان داشته باشد كه ] هرچه در عالم هستى است از خداست و هرچه من دارم نعمتى است كه خدا تفضل كرده به من داده است ، پس اگر او به من امر مىكند كه از مال و ثروت خودت در راه خير مصرف بكن ، همان چيزى را كه خودش به من تفضل كرده مىگويد بده . اين مثل اين است كه شما فقير و مفلوك باشيد ، يك كسى اهل خير پيدا بشود همه چيز به شما بدهد ، خانه بدهد ، لباس بدهد ، پول و ثروت بدهد ، بعد هم به شما بگويد يك مقدارى از آنچه كه من به تو دادم بده به فلان كس . شما اگر يك ذره وجدان داشته باشيد آيا از اين كار ناراحت مىشويد ؟ مىگوييد هرچه من دارم از تو دارم ، تو نصف اين چيزى را هم كه
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 362
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٣٦٢