مىكند ، طبقهاى كه چيزى هستند و چيز ديگرى خود را مىنمايانند ؛ و گفتيم از اين نظر قهراً سه طبقه هستند : طبقهء مؤمنين ، طبقهء كافرين ، طبقهء منافقين . طبقهء مؤمنين كسانى هستند كه واقعاً مؤمن هستند و مؤمن هم مىنمايانند . كافران كسانى هستند كه واقعاً كافرند و خودشان را هم كافر مىنمايانند . پس اين دو طبقه هردو چيزى هستند و همان چيزى كه هستند خود را مىنمايانند . ولى منافقين طبقهاى هستند كه خودْ چيزى هستند و خود را چيز ديگر مىنمايانند ، خود در واقع كافرند ولى خود را مسلمان مىنمايانند و به همين دليل خطر اينها براى عالم اسلام از خطر كافران يعنى كسانى كه كافر هستند و كافر هم مىنمايانند خيلى بيشتر است . اينها خودشان را مسلمان مىنمايانند و اظهار اسلام مىكنند و طبق قانون اسلام هر كسى كه به ظاهر بگويد من از مسلمانها هستم ، شهادتين را بگويد ، اعمال مسلمين را انجام بدهد ، مسلمين وظيفه ندارند كه او را از خودشان طرد كنند ولى وظيفه دارند كه از چنين كسانى احتياط كنند .
اعمال منافقين مقبول نيست
قرآن دربارهء خصوصيات زياد منافقين در اين سوره بسيار بحث كرده است . از جمله اين است كه تكليف اعمال اين طبقه چه مىشود ؟ فرض اين است كه اينها مىآيند مانند مسلمين نماز مىخوانند و مانند مؤمنين واقعى احياناً پول خرج مىكنند ، انفاق مىكنند ، آيا عمل اينها قبول است يا قبول نيست ؟ در اين آيه بحث دربارهء اين مطلب است . قُلْ انْفِقوا طَوْعاً اوْ كَرْهاً لَنْ يُتَقَبَّلَ مِنْكُمْ اى پيغمبر به اينها بگو مىخواهيد انفاق كنيد از روى رضا و رغبت و مىخواهيد انفاق كنيد از روى اجبار ، به هر گونه انفاق كنيد از شما قبول نمىشود . اينكه مىفرمايد « از روى رضا و رغبت » با توجه به اينكه اينها در باطن ايمان ندارند ، مقصود آن رغبتى كه يك مؤمن دارد نيست . گاهى اينها از روى رضا انفاق مىكنند ولى آن هم به خاطر مصلحتى است كه به نظرشان مىرسد : فعلًا مصلحت اين است كه ما در اينجا اين پول را بدهيم ، كسى مجبورشان نكرده ؛ و گاهى ممكن است مأمور بيايد و به زور از آنها بگيرد . قرآن مىگويد به هرحال عمل شما مقبول نيست ، شما چه به دست خودتان و به عنوان مصلحتانديشى بدهيد و چه به زور ، به هر حال عمل شما قبول نيست . لَنْ يُتَقَبَّلَ مِنْكُمْ هرگز از شما قبول نخواهد شد ، چرا ؟ در جملهء بعد دليلش را ذكر مىكند و در