هفتهء آينده انشاءاللَّه .
در ميان سورههاى قرآن يك سوره داريم كه اولِ آن فاقد بِسْمِ اللَّه است و آن سورهء برائت است . قرآن را كه مىگويند 114 سوره است به اعتبار اين است كه سورهء برائت را هم سورهء مستقل و جدا از سورهء انفال شمردهاند . راجع به اين كه چرا اين سوره بِسْمِ اللَّه ندارد دو وجه است . يك وجه اين است كه اساساً « برائت » يك سورهء مستقل نيست ، تتمهء سورهء انفال است . اتفاقاً آياتش هم از سنخ مطالب آيات « انفال » است . ممكن است بگوييد اثر اين امر چيست كه ما بگوييم ايندو يك سوره است يا دو سوره . البته اثرش در دو حالت مذكور فرق مىكند . به عقيدهء ما شيعيان در نماز بعد از حمد يك سورهء كامل را بايد خواند . اگر بگوييم « انفال » و « برائت » يك سوره است پس چنانچه كسى « انفال » را شروع كند بايد برائت را هم بخواند ، و اگر بگوييم « انفال » و « برائت » دو سوره است ، يكى از ايندو را كه بخواند كافى است و بلكه ديگرى را نمىتواند بخواند چون قِران بين سورتين است و قِران بين سورتين اشكال دارد .
ولى قول ديگر اين است كه سورهء برائت يك سورهء مستقل است . اگر بگوييم سورهء مستقل چرا بِسْمِ اللَّه ندارد ، مىگويند علتش اين است كه اين سوره ، سورهء غضب است ، سورهء اعلام جنگ و اعلام خطر به كفار است . اين سوره در سال نهم هجرى نازل شده است . مىدانيد كه پيغمبر اكرم در سن چهل سالگى مبعوث شدند .
سيزده سال در مكه بسر بردند و عدهاى در مكه مسلمان شدند . آن سيزده سال فوقالعاده براى پيغمبر و مسلمين رنجآور بود . ده سال آخر عمرشان در مدينه بودند ( پنجاه و سه سالگى به مدينه آمدند ، ده سال هم در مدينه بودند و در شصت سالگى از دنيا رفتند ) . در اين ده سال مدينه ، سالهاى اول آن سختتر از سالهاى پيش بود .
در سال هشتم هجرت مكه را فتح كردند . البته قبلًا فتوحاتى نصيب مسلمين شده بود ، ولى مكه كه فتح شد ديگر اسلام قدرت خودش را در جزيرةالعرب تثبيت كرد : اذا جاءَ نَصْرُاللَّهِ وَالْفَتْحُ . وَ رَايْتَ النّاسَ يَدْخُلونَ فى دينِ اللَّهِ افْواجاً . فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ انَّهُ كانَ تَوّاباً « 1 » . بعد از فتح مكه ، كفار قريش ، همپيمان با مسلمين بودند ، يك پيمانكى با مسلمين داشتند گو اينكه آن را نقض كرده بودند . ولى هنوز قريش در
هامش
( 1 ) . نصر / 1 - 3 .