را ( يعنى مردمى كه به يكى از اديان آسمانى اعتقاد دارند ) مىپذيرد ولو بالفعل توحيدشان توحيد درستى نيست . بالاخره اينها در اصل اهل توحيد بودهاند . اسلام تنها شرك را نمىپذيرد . پس معنى « وَ يَكونَ الدّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ » اين است كه تا مردم با خدا آشنايى داشته باشند و لااقل اظهار تسليم در مقابل ذات پروردگار بكنند .
پس در اين آيه ، قرآن صريحاً دستور مىدهد كه با اين مردمى كه مجهزند و مال و ثروت خرج مىكنند و صرف نيرو مىنمايند بجنگيد . فَانِ انْتَهَوْا فَانَّ اللَّهَ بِما يَعْمَلونَ بَصيرٌ با اينها بجنگيد تا وقتى كه دست از جنگ بردارند . ( اين قسمت از آيه نشان مىدهد كه اين جنگ در مقابل مردمى است كه آن مردم مىجنگند . ) اگر آنها دست از جنگ كشيدند كه بسيار خوب ، يعنى شما هم دست بكشيد ، خدا به كار آنها آگاه است . يعنى شما نترسيد كه حالا كه آنها دست كشيدند ما دست نكشيم . نه ، شما دست بكشيد . وَ انْ تَوَلَّوْا اما اگر حاضر نشدند دست بكشند و سرسختى نشان دادند نترسيد فَاعْلَموا پس بدانيد انَّ اللَّهَ مَوْليكُمْ خدا ياور شماست نِعْمَ الْمَوْلى وَ نِعْمَ النَّصيرُ خدا حامى و يار بسيار خوبى است .
در اينجا اين آيات تمام مىشود ، آياتى كه به اصطلاح يك صحنهء مبارزه ميان اهل حق و اهل باطل را مجسم كرده است . آيهء بعد آيهاى است كه در اطراف آن زياد بايد بحث بكنيم . آيهء خمس است : وَ اعْلَموا انَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَىْءٍ فَانَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسولِ وَ لِذِى الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكينِ وَ ابْنِ السَّبيلِ . اين آيه از آياتى است كه مورد اختلاف شيعه و سنى است . شيعهها آن را به يك صورت عامتر و كلىتر تفسير مىكنند و ما ثابت خواهيم كرد كه اين تفسير مطابق با حقيقت است . و بعد مقدارى دربارهء خمس و فلسفهء آن و بعضى ايرادها و سؤالهايى كه دربارهء خمس مطرح است صحبت خواهيم كرد . و صلى اللَّه على محمد وآله الطاهرين .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 247
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٤٧