اندرزگو خودش را مسئول نمىداند . منتها هدف تشكيل دولت اسلامى چيست ؟
هدف تشكيل ارتش در اسلام چيست ؟ هدف جهاد در اسلام چيست ؟ يكى هدفش زورگويى است كه همه بايد مطيع من باشيد ، و يكى هدفش مبارزه با زورگويى است . هميشه در دنيا زور وجود دارد . يا بايد در مقابل زور تسليم بود ، يا بايد در مقابلش ايستاد . آن كسى كه مىگويد من جهاد ندارم معنايش اين است كه در مقابل زورهاى دنيا تسليمم .
البته حضرت مسيح اجلّ از اين است كه بعد [ از قول ايشان ] افزودهاند كه كار خدا را به خدا واگذار و كار قيصر را به قيصر . تقسيم كار كردهاند ، يك منطقه را به قيصر اختصاص دادهاند و يك منطقه را به خدا . آن منطقه كه مال قيصر است به خدا مربوط نيست و آن منطقه كه مال خداست به قيصر مربوط نيست . تا آنجا كه قيصر كار دارد به خدا مربوط نيست . از آنجا كه به قيصر مربوط نيست مال خدا . معلوم است كه كارهاى اساسى دست قيصر است ، فقط چهار كلمه نماز خواندن و دعا كردن و شفا خواستن و غيره براى خدا باقى مىماند .
اما در اسلام چنين حرفى نيست ، بلكه اسلام مىگويد هرچه كار بشر است ، كار خدا و دين است . بنابراين چون هميشه در دنيا زور وجود دارد ، يكى از دو راه را بايد انتخاب كرد : يا بايد گفت در مقابل زور بايد تسليم بود ، و يا بايد گفت در مقابل زور بايد ايستادگى كرد . بله ، اگر يك جهادى خودش بخواهد زورى باشد در مقابل بىزورها آن نبايد باشد ، اما زور در مقابل زور يكى از سنن خلقت است . اين شعرها گويا از نظامى است و خيلى معروف است :
تا چند چو يخ فسرده بودن * در آب چو موشِ مرده بودن
مىباش چو غنچه خار بر دوش * تا خرمن گُل كشى در آغوش
مىخواهد بگويد يك بوتهء گل هم مجهز به خار است براى حفاظت خودش .
قرآن در اينجا ، هم دستور جهاد مىدهد و هم هدف جهاد را مشخص مىكند . وَ قاتِلوهُمْ با اينها بجنگيد ، براى چه ؟ حَتّى لاتَكونَ فِتْنَةٌ براى اينكه زمينهء فتنه را از ميان ببريد ، آشوبى در ميان نباشد . وَ يَكونَ الدّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ و دين تنها از آن خدا باشد ، يعنى بشر تسليم خدا باشد ، تسليم حقيقت باشد . معنى « وَ يَكونَ الدّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ » همانطور كه مفسرين گفتهاند اين نيست كه « تا همهء مردم مسلمان باشند » چون از ضرورتهاى دين اسلام است كه اسلام - به اصطلاح امروز - همزيستى مسالمتآميز با اهل كتاب