گفت : اين مردم قابل حرف حسابى نيستند . حرف حسابى را بايد به مردمى گفت كه فكرى داشته باشند ، اينها فكر ندارند . صدر اعظم گفت : خير ، اين طور نيست . تاج گفت : اين طور است و من شرط مىبندم و يك روز به تو ثابت مىكنم . يك روز كه صدر اعظم حضور داشت ، تاج روضهء ورود اهل بيت به كوفه را شروع كرد . اشعارى مىخواند با آهنگ خوش و سوزناك ، و مردم زياد گريه مىكردند . يك مرتبه گفت :
آرام ، آرام ، آرام ! همه را كه آرام كرد و ساكت شدند ، گفت : مىخواهم منظرهء اطفال ابىعبداللَّه را در كوفه خوب براى شما بيان كنم : وقتى كه اهل بيت وارد كوفه شدند هوا به شدت گرم بود ، آفتاب سوزان مثل آتش بر سرشان مىباريد ، اطفال تشنه بودند و از اثر تشنگى در آن آفتاب سوزان مىسوختند ، آنها را بر شترهاى برهنه سوار كرده بودند ، و چون زمين يخزده بود شترها روى يخ مىلغزيدند و بچهها از بالاى شتر به روى زمين مىافتادند و مىگفتند واعطشاه .
تاج اين جملهها را پشت سر هم مىگفت و مردم هم محكم به سر و صورت خود مىزدند و گريه مىكردند . بعد كه پايين آمد گفت : نگفتم كه اين مردم فكر ندارند ؟ من در آنِ واحد مىگويم سوز آفتاب چنين و چنان بود ، باز مىگويم زمين يخزده بود و اين مردم فكر نمىكنند چطور ممكن است كه هم هوا اين طور گرم باشد و هم زمين يخزده باشد .
اين قصه را از مرحوم آيتاللَّه صدر ( رضوان اللَّه عليه ) شنيدم .
به هرحال مقصودم بيان اصل كلى است كه نسل جوان افكار و ادراكات و احساساتى دارد و انحرافهايى . تا به دردش يعنى به افكار و ادراكات و احساساتش رسيدگى نشود ، نمىشود جلو انحرافاتش را گرفت .
علل گرايش به مكتبهاى الحادى
اتفاقاً ديگران از راه شناختن درد اين نسل ، آنها را منحرف كردهاند و از آنها استفاده كردهاند . مكتبهاى ماترياليستى كه در همين كشور به وجود آمد و اشخاصى فداكار درست كرد براى مقاصد الحادى ، از چه راه كرد ؟ از همين راه . مىدانست كه اين نسل احتياج دارد به يك مكتب فكرى كه به سؤالاتش پاسخ بدهد ؛ يك مكتب فكرى به او عرضه كرد . مىدانست كه اين نسل يك سلسله آرمانهاى اجتماعى بزرگى دارد و درصدد تحقق دادن به آنهاست ؛ خود را با آن آرمانها هماهنگ نشان داد . در نتيجه