چهارم ، حال توبه و بازگشت از تقصيرها و كوتاهيهايى كه در گذشته صورت گرفته :
إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ .
پنجم ، حالت تسليم به حق و مقرراتى كه خداوند در تكوين و يا تشريع قرار داده است . تخلف از اين مقررات است كه سبب نابودى و هلاكت است : وَ انّى مِنَ الْمُسْلِمينَ .
دربارهء اين نسل مىفرمايد :
اولئِكَ الَّذينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ احْسَنَ ما عَمِلوا وَ نَتَجاوَزُ عَنْ سَيِّئاتِهِمْ فى اصْحابِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذى كانوا يوعَدونَ « 1 » .
در اينجا به صورت جمع ذكر مىكند . معلوم است كه مقصود يك فرد بالخصوص نيست . مىفرمايد اين گونه افراد و اين گونه نسل است كه ما اعمال نيكوى آنها را مىپذيريم و از خطاهاى آنها مىگذريم و از اهل بهشت هستند ؛ وعدهء راستى است كه به آنها داده مىشود .
آيهء بعد دربارهء يك نسل فاسد و منحرف است . مىفرمايد :
وَ الَّذى قالَ لِوالِدَيْهِ افّ لَكُما اتَعِدانِنى انْ اخْرَجَ وَ قَدْ خَلَتِ الْقُرونُ مِنْ قَبْلى وَ هُما يَسْتَغيثانِ اللَّهَ وَيْلَكَ امِنْ انَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَيَقولُ ما هذا الّا اساطيرُ الْاوَّلينَ « 2 » .
يك نسل مغرور ، يك نسل خام ، يك نسل نپخته ، دو كلمه كه به گوشش رسيد ديگر به هيچ چيز پابند نيست ، خدا را بنده نيست ، به پدر و مادرش مىگويد : اف بر شما ، آنها را تحقير مىكند ، به افكار و عقايد آنها مىخندد ، مىگويد : اتَعِدانِنى انْ اخْرَجَ شما به من اين موهومات را وعده مىدهيد و مىگوييد قيامتى هست ، عالم ديگرى هست ، زندگى ديگرى هست ، و حال آنكه نسلهايى در گذشته آمدند و زندگى كردند
هامش
( 1 ) . احقاف / 16 .
( 2 ) . احقاف / 17 .