پيدا شدهاند كه به قول خود او به وجوهات به آن چشم نگاه مىكردهاند كه به آب چركين تشت لباسشويى ؛ هنگام منتهاى ضرورت و احتياج ، اندكى از آن استفاده مىكردهاند . در ميان محصلين علوم دينيه همواره افرادى بوده و هستند كه با زهد و قناعت و مناعت بىنظيرى زندگى كرده و مىكنند ، حتى استادان و همدرسان و نزديكترين دوستان خود را از فقر خود بىخبر مىگذارند ؛ مصداق اين آيهء كريمه هستند : يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ اغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ « 1 » .
ارزش نظم و نظام و سازمان
ما معترفيم كه هيچ چيزى جاى تقوا و ايمان را نمىگيرد ، و ايمان و تقوا بسيارى از كمبودها را جبران مىكند ، ولى از طرف ديگر بنا نيست كه ايمان و تقوا را جانشين همه چيز بدانيم . از هر چيزى فقط اثر خودش را بايد انتظار داشت . نه معنى جاى ماده را به طور كامل پر مىكند و نه ماده جاى معنى را . در ميان معنويات هم هيچ كدام جاى ديگرى را به طور كامل پر نمىكند ، مثلًا نه علم مىتواند جانشين ايمان بشود و نه ايمان مىتواند جانشين علم گردد .
نظم و انضباط و تشكيلات هم يكى از اصول مقدس زندگى بشرى است . اگر مىبينيم كه معنويت و ايمان ، بعضى از مفاسد بىنظمى و بىانضباطى را از بين برده است توجه داشته باشيم كه بىنظمى و بىتشكيلاتى معيشت روحانيين ، به مقياس بيشترى اركان ايمان و معنويت را متزلزل كرده و محيط فاسد به وجود آورده است .
موجب منتهاى تأسف است كه مردم جلو چشم خود ببينند كه اولاد و احفاد و حواشى برخى از مراجع تقليد بزرگ آنقدر از هرج و مرج و بىنظمىهاى بودجهء روحانيت اختلاس مىكنند كه سالهاى متمادى در كمال اسراف خرج مىكنند و تمام نمىشود . آيا هيچ فكر كردهايد كه اين جريانها چقدر به عالم روحانيت لطمه وارد آورده و مىآورد ؟ !
يك مشكل بزرگ جامعهء روحانيت ما وجود روحانىنمايانى است كه ساختهء دستگاههايى هستند . آن دستگاهها به اينها قدرت مىدهند ، بودجههايى در اختيار
هامش
( 1 ) . بقره / 273 : [ از بس عفت مىورزند ، شخصى كه از وضع آنان اطلاع ندارد چنين پندارد كه آنها اغنيا هستند . ]